Школьные электронные блокноты

Школьный электронный блокнот 2019

Электронны блакнот « Выкарыстанне этнакультурных тэхналогій на вучэбных занятках»
развернуть
 

Старонка настаўніка хіміі Кіпель З.А.

1.                Вывучэнне сучасных праблем экалогіі і аховы прыроды фарміруе  экалагічную культуру, уменні і навыкі прыродна-ахоўчай дзейнасці, дае магчымасць жыць з прыродай  у гармоніі. Пытанне пасля вывучэння рэакцый гарэння: чаму для тушэння прадметаў, якія гараць, у бытавых умовах нашы продкі хутка накідвалі коўдру або шчыльную пасцілку?

2.                Аб беражлівых адносінах да прыроды ўзгадваем, калі вывучаем тэмы «Бензол», «Фенол», «Кіслоты», «Асновы», «Солі»,  каб прадухіляць забруджванне вадаёмаў, глебы і паветра выкідамі, якія змяшчаюць вышэйназваныя класы рэчываў. А для вывядзення атрутных рэчываў з арганізма чалавека здаўна ў Беларусі гатавалі мядовую ваду. У яе на памінкі традыцыййна ўвосень клалі кавалачкі хлеба і паміналі продкаў на Дзяды. Чым жа карысная мядовая вада? І які састаў самога мёду?

3.                Для знаёмства з карыснымі выкапнямі – каменнай і калійнай солямі, нафтай, разнастайнымі прыроднымі будаўнічымі матэрыяламі,  торфам,  падземнымі прэснымі і мінеральнымі водамі ў кабінеце аформлены выставы – «Багацце зямлі Беларускай» і “Багацце нашага раёна”. 

4.                9 клас у тэме «Важнейшыя хімічныя складальнікі ежы» гаворым пра беларускую  кухню. Хлеб і хлебныя вырабы ў традыцыйнабытавой культуры беларусаў. Абрадавыя печывы. Бліны і аладкі. Бульба і гародніна. Малако і малочныя прадукты. Мясныя і рыбныя. Якія важнейшыя класы вядомых арганічных  рэчываў змяшчаюць гэтыя прадукты? Або н.пр. квас – вывучаючы працэсы браджэння – аўсяны, хлебны, бураковы, мядовы і г.д.

Заданне: запішыце ўраўненні рэакцый браджэння.

5.                Па тэме «Мінеральныя ўгнаенні»  (азот, фосфар, калій)

На Каляды існавала павер‘е, паводле якога, гаспадары спадзяваліся даведацца, які будзе ўраджай на наступнае лета. Калі заканчвалася ўрачыстая вячэра, то гаспадар, па праву старэйшага, пачынаў з-пад абруса, наўзгад, выцягваць некалькі саломінак. Па іх даўжыні меркавалі, якім будзе лён у гэтым годзе. Пытанне: якія элементы патрэбны раслінам, каб саломіна была доўгай, моцнай?

 

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Судніковіч Ж.С.

 

1.      Сродкі мастацкай выразнасці  ў загадках  (метафары).

“Ляжыць грушка ў чырвоным кажушку, хто яе ўкусіць, той плакаць мусіць”.  (Цыбуля)

-        Пра што гаворыцца ў загадцы?

-        На што ў загадцы падобна цыбуля?

-        Што аднолькавага ў цыбулі і грушкі?

“Чырвонае карамысла праз рэчку павісла”

-        Вы ведаеце, што гэта?

-        На што ў загадцы падобна вясёлка?

2.  Сродкі мастацкай выразнасці  ў прыказках  (параўнанні).

     

“Зімовы дзянёк, што камароў насок”.

-        Што гаворыцца пра зімовы дзянёк у прыказцы?

-        З чым параўноўваецца зімовы дзянёк і чаму?

 

“Лёгка пасварыцца – цяжэй памірыцца”.

“Дзе шчырая праца – там густа, а дзе лянота – там пуста”.

Вучням патрэбна знайсці у прыказках словы з супрацьлеглым значэннем.

3.      Вусная народная творчасць (народныя песні).

Стаяла бяроза  тонкая ды высокая.

 Гэй, гэй!  Тонкая ды высокая.

 На корань глыбока, на лісце шырока.

 

Выпісаць з песні кароткія і поўныя прыметнікі.

       

За гарою вецер вее, жыцейка палавее.

         А маладая маладзіца за гаем жыта жала.

         Жала, спазнілася, дзіцятка забылася.

         Прыляцелі тры анёлы дзіцятка калыхаці.

         Адзін кажа: “Калышы”. Другі кажа: “Падзяржы”.

         Трэці кажа: “Долю дай, ды і сам уцякай”.

 

Выпісаць з песні парадкавыя і колькасныя лічэбнікі.

Старонка настаўніка замежнай мовы Сэсаравай А.І.

 

4-5 класы

Святы (асноўныя святы Беларусі і Вялікабрытаніі, Каляды, святочныя стравы).

У горадзе, у вёсцы (на вуліцах Мінска, інфармацыя пра Мінск, мой горад).

Краіны і кантыненты, падарожжа (Беларусь - краіна блакітных азёраў, жывёльны свет Беларусі).

6-7 класы

Прырода (жывёльны і раслінны свет Беларусі, нацыянальны парк «Прыпяцкі»).

Рэспубліка Беларусь і краіны вывучаемай мовы (геаграфічнае становішча Беларусі і Вялікабрытаніі, нацыянальныя сімвалы, падарожнічаем па Беларусі, едзем у Нясвіж і Мір, мы ганарымся сваёй краінай, легенды).

8-9 класы

Звычаі і традыцыі Беларусі і Вялікабрытаніі (геаграфічнае становішча Беларусі, Брытаніі, беларускія і брытанскія пейзажы, родны край, беларускія святы, Купалле, каляндар беларускіх святаў, брытанскія святы, турыстычны даведнік Беларусі, народныя традыцыі, брытанскія дарогі, спартыўныя святы Брытаніі).

Школьныя традыцыі (традыцыі беларускіх, брытанскіх школ, экскурсія па маёй школе).

Нацыянальная кухня (традыцыйныя сняданак, абед і вячэра ў Беларусі і Вялікабрытаніі, нацыянальная кухня Беларусі, Брытаніі, падрыхтоўка і рэцэпты розных страў).

Музыка (беларускія і брытанскія музыкі і выканаўцы).

Літаратура (вядомыя беларускія пісьменнікі, брытанскія пісьменнікі).

Кіно (беларускія фільмы).

Надвор'е і клімат (клімат, надвор'е, прырода Беларусі, ЗША, Вялікабрытаніі).

Культурнае правядзенне вольнага часу (музеі Беларусі і Брытаніі, ЗША).

 

Старонка педагога сацыяльнага Альшук А.С.

 

1. Са слоў складзіце прыказку

 

БОГ          хто   таму        ўстае   падае         рана

  

2. Адкажыце на пытанні:

- Якія веры вы ведаеце?

- Якія правілы культурных адносін да наваколля патрэбна выконваць?

- Назавіце 10 запаведзяў і правіл.

- Правілы паводзін ў царкве.

-  Якую малітву ў час Вялікага посту Вы ведаеце?

-  Як паводзілі сябе нашы продкі ў час посту?

- Чаму апошняя нядзеля перад Вялікдзенем называецца вербнай?

- тэст “Падпішы ікону”.

                                                          

3. Радзіма і патрыятызм

 

Заданне: знайдзі пару для кожнай прыказкі.

       Радзіма для нас…                       …беражы свята

       За Радзіму – маці…                    …святыя для Радзімы

       Родная зямля…                           …не страшна паміраць

       За правую справу…                    …і ў горстачцы міла

       Моцна верыць…                         …даражэй воч                                                                  Зналі, каго білі…                        … пагэтаму і перамаглі

       Наш салдат…                              …па праву

       Жыцця не пашкадуеш…            …для нас святая

       Чэсць салдата…                          … значыць перамагчы

       Магілы герояў…                         …не ведае перашкод

       Мы заслужылі славу…              …тады пераможаш

       Радзіма родная…                       … змагайся смела

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Русак Л.Д.

 

 

1.      Тэма “Антонімы”.

 Заданне: прачытаць прыказкі, растлумачыць сэнс, падкрэсліць антонімы.

 

Ранняя птушачка зерне клюе, а позняя вочкі працірае.

Лепш горкая праўда, чым салодкая мана.

Новых сяброў набывай, але старых не забывай.

У працавітага ў свіране заўсёды густа, а ў лянівага пуста.

 

2. Тэма “Звонкія і глухія зычныя”

Заданне: прачытаць загадку, адгадаць. Падкрэсліць звонкія зычныя сінім алоўкам, а глухія – зялёным.

 

У яры хаваюся,

У берагах бягу,

За гару хапаюся –

А ўстаць не магу.

Калі б толькі ўстала –

Да неба б дастала.

 

3.Тэма “Складовы аналіз і сінтэз”

Заданне: прачытайце народныя прыкметы, вызначце колькасць складоў у кожным слове.

 

У красавіку грымот – будзе цёплы год.

Красавік сушыць, нічога з зямлі не рушыць.

Няма ў сакавіку вады – няма ў красавіку травы.

Сухі марац, мокры май – будзе жыта, як гай.

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Шабуні Н.І.

 

1. Складзіце і запішыце прыказкі. Падкрэсліце мяккія зычныя.

 

1

15

11

2

7

8

18

3

19

10

4

9

13

5

16

6

12

17

14

Н

г

з

а

л

е

ц

в

е

ш

у

п

б

к

а

а

а

ц

а

 

1

11

15

2

7

3

8

18

9

10

4

19

5

13

12

16

6

14

17

А

ж

ь

д

к

н

і

к

д

у

а

і

в

ю

э

р

у

ц

у

 

2. Знайдзіце і зачытайце прыказкі, у якіх ёсць антонімы. Растлумачце іх сэнс.

Рання птушка песенькі спявае, а позняя вочкі прадзірае.

 

3. Зачытайце загадкі з антонімамі.

Вечарам нараджаецца, ноч жыве, а раніцай памірае.

Дзень і ноч скача, а есці не хоча.

 

4. Прадоўжыце прыказкі.

Як гукнеш, так і …

Згода будуе, а …

Слоў мяшок, а …

Як ляжа спаць, то …

 

5. Прачытайце зачын казкі “Чаму барсук і лісіца ў норах жывуць”, знайдзіце антонімы.

Ні блізка, ні далёка; ні нізка, ні высока …

 

6. Устаўце ў прыказкі антонімы.

Работы многа, а толку … .

Хто чужога не шануе, той і … не мае.

Любіш узяць – любі і … .

Ластаўка дзень пачынае, салавей  … .

Новых сяброў набывай, але і … не забывай.

 

Старонка настаўніка пачатковых класаў Тумашэвіч Л.Р.

  

Лічылкі ў залежнасці ад адукацыйных задач можна прымяняць на ўсіх этапах урока: на этапе праверкі дамашняга задання: выбраны вучань чытае дамашняе заданне, у якасці моўнага матэрыялу ў адпаведнасці з тэмай і задачамі вучэбнага занятку

  

Загадка можа выкарыстоўвацца для:

выдзялення патрэбнага гука, якi чуецца ў пачатку адгадкi;

 каб зацiкавiць дзяцей тэмай урока, або наблiзiць iх да адгадкi, пра што цi каго будзе iсцi гаворка ў тэксце;

загадкi загадваюцца замест фiзкультхвілінкі.

 

Прыказкі і прымаўкі дапамогуць у вывучэнні тэм:

цвёрдыя і мяккія зычныя, гук і літара “Ц, ц”: Гаманіць – галава не баліць;

спалучэнні “дж”, “дз”, правапіс шыпячых: Ад дажджу не ў ваду. Лепш быць пакрыўджаным, чым каго пакрыўдзіць;

правапіс апострафа: Дзе здароў’е, там і прыгажосць. Давай, брат, дружна: з’ядзім тваё, а тады кожны сваё;

правапіс галосных: о, э – а: Горад будуюць не языком, а рублём і тапаром.  Добры жарт дружбы не рушыць;е,ё, – я: Вецер гора не знясе. Зоркія вочы свецяць і ўдзень, і ўночы;

вывучэнне і запамінанне правапісу слоўнікавых слоў: Дождж вымачыць, а сонейка высушыць;

правапіс падоўжаных зычных: Ліпеньскае прыволле для пчол раздолле. Не навучыцца, пакуль не намучыцца;

знаходжанне прыказкі ці прымаўкі з адпаведнай часцінай мовы, антонімамі, сінонімамі і г.д.;

выдзяленне арфаграм, пісьмо з каменціраваннем; каліграфічная работа;

вусныя зрокавыя дыктоўкі, запіс прыказкі (прымаўкі) па памяці і г.д. 

 

 

 На ўроках літаратурнага чытання асаблівую цікавасць у вучняў малодшых класаў выклікаюць такія віды працы як інсцэніраванне беларускіх народных казак, пацешак, твораў мастацкай літаратуры.

Старонка настаўніка замежнай мовы Міхалькевіча І.І.

The project ' The tourists Guide ' in Belarus.

  Belarusians celebrate a lot of holidays and special days. Kupalle , summer solstice , is the most loved and celebrated pagan holiday in today's Belarus , which has been around for centuries.

  It's worth joining in Kupalle celebrations . People follow a lot of of customs on this night , including purification rituals during the celebration - jumping over the fire, bathing in the river , rolling in the grass due. They join hands and dance in karagods , compete in strength , tell fortunes and look for a blossoming fern flower - 'Paparats-kvetka'.

  You will certainly enjoy special ritual food. It is cooked on the fire - fried eggs, kulaha , vareniki.

Traffic rules

  It may be interesting and useful to know the basic traffic rules, followed in Belarus. In Belarus we drive on the right . In our cars the steering wheel is on the left. The accelerator (gas pedal) is on the right . The gears and almost always the handbrake are operated with the right hand. Most cars in Belarus are manual cars ,i.e. have a gear stick,too. In Belarus all motorists must wear front seat belts too. The minimum age for driving a car in Belarus is 18, and 16 for riding a moped or motorbike.

Do's and don't's in Belarus

  Do welkome your guests and visitors . Do say 'Excuse me','Please','Sorry', and 'Thank you'. Do cover your mounth when  yawning and coughing. Do not jump the queue. Do not talk loudly in public. Do not stare at anyone in public.

Superstitions in Belarus

  There are superstitions in every culture. Even if you don't believe in them, you will surprise Belarussians if you show you know some of their superstitions.  A commonly-held superstition is that of touching wood for luck . most often if you think you have said something that is tempting fate , such as 'my car has never broken down-touch wood!'

  A horseshoe over the door brings good luck. But the horseshoe needs to be the right way up. The luck runs out of the horseshoe if it is upside down. Horseshoes are generally a sign of good luck and figure on many good luck cards.   Putting money in the pocket of new clothes brings good luck too.

  It's unlucky to spill salt. If you do, you must throw it over your shoulder  to avoid the bad luck. The worst is when someone breaks a morror - it brings seven years af bad luck. The superstition goes back to ancient times, when mirrors were considered to be tools of the gods.

Старонка настаўніка фізікі Міхалёнак А.М.

1. Беларускія загадкі.

Вучням патрэбна адгадаць загадку і даць фізічнае тлумачэнне адгадкі.

1. Глянеш – заплачаш, а ўсе яму рады.

(Сонца).

Чаму калі глянуць на сонца, то з вачэй пачынаюць цячы слёзы?

2. Сярод поля ляжыць капыток.

(Маладзік).

Чаму у Месяца ёсць фазы?

3. Рассыпалася к ночы зярно, глянулі нараннні – аж няма нічога.

(Зоркі).

Чаму зоркі нябачны днём?

4. Сто коней, сто валоў яйцо не пацягнуць.

(Зямны шар).

Ці можна зрушыць зямны шар?

5. Рыкнуў вол за многа гор, за многа вод, за многа сёл.

(Гром).

Распавесці аб прычыне ўзнікнення грому.

6. Цераз палі, цераз лугі спусціліся канцы дугі.

(Вясёлка).

Якаю фізічную з’яву мы назіраем гледзячы на вясёлку?

7. Вечарам нараджаецца, ноч жыве, а раніцай памірае.

(Раса).

Якая прычына выпадзення расы? Якія ўмовы павінны быць ноччу каб выпала раса?

8. Без рук, без галавы, а маляваць умее.

(Мароз).

З якога боку аконнага шкла мароз малюе свае ўзоры? Якія фізічныя працэсы пры гэтым назіраюцца?

2. Фізіка ў вершах беларускіх паэтаў.

Паэты ў сваіх вершах, расказваючы пра прыгажосць роднага краю часам пісалі аб фізічных з’явах. Гэта вы павінны знайсці у прапанаваных вам урыўках з вершаў і паэм.

Пятрусь Броўка “Пахне чабор”

Хіба на вечар той можна забыцца?

…Сонца за борам жар-птушкаю садзіцца,

Штосьці  спявае пяшчотнае бор,

Пахне чабор,

Пахне чабор…

Аб якіх фізічных з’явах гаворыцца ў гэтым урыўку  верша?

Старонка настаўніка фізікі і інфарматыкі Міхалёнка П.У.

 

Беларускія народныя казкі.

1. Бацькаў дар

Адышоўся Іван ад магілы, крыкнуў-свіснуў поўным голасам — прыбягае да яго конь сівай масці, з залатою грываю.

Стукнуў конь капытамі:

—           Што, Іван Іванавіч, загадаеш?

—           Хачу на табе пракаціцца,

—           Калі ласка!  

Сеў Іван на каня і паляцеў. Тры разы свет абляцеў і да зямлі не дакранаўся. Прымчаўся на старое месца.

– Хопіць, — кажа каню, – нацешыўся! А цяпер бяжы ў зялёныя лугі, на шаўковыя мурагі. Дзень пасіся, ноч гуляй, а як крыкну я — да мяне прыбягай.

Зыходзячы з урыўка казкі вызначце скорасць каня сівой масці, і які час Іван катаўся на кані?

2. Удовін сын

Пайшоў удовін сын з сябрамі сам да цара:

—           Калі вы хочаце, каб я Цуду-Юду зваяваў і сонца-месяц у яго адабраў, дык загадайце меднікам, няхай выльюць мне медную булаву пудоў на дваццаць пяць, каб яна не ламалася.

Купецкі сын кажа:

—           А мне на дзевяць пудоў!

Царскі сын і кажа:

—           А мне і на шэсць хопіць.

Паклікаў цар меднікаў і загадаў ім выліць без усялякага машэнства тры булавы: адну на дваццаць пяць пудоў, другую – на дзевяць, трэцюю – на шэсць.

Узяў удовін сын медную булаву ў рукі, павесялеў – спадабалася яна яму. Потым выйшаў у чыстае поле, шпурнуў булаву ў неба. Заляцела булава за самыя высокія воблакі. Цэлы дзень і цэлую ноч хадзіў удовін сын па палях, па лугах, чакаў булаву. Нарэшце, на досвітку, чуе: ляціць булава з-за хмараў. Падставіў удовін сын плячо – булава ўдарылася і пакацілася на зямлю цэлая.

Вызначце, на якую вышыню паднялася булава? Супраціўленне паветра не ўлічваць.

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Владыка Т.Ю.

 

1.Назавіце сапраўднае імя Я.Коласа: __________________________________________

 

2.Адзначце творы, якія былі напісаны Я.Коласам: 1) “Беларусам”; 2) “Беларускія сыны”; 3) “Хмаркі” 4) “Не шукай”; 5) “Калядны вечар”; 6) “Новая зямля”; 7) “Дуб-дзядуля”; 8) “Кепска будзе”; 9) “Родныя вобразы”; 10) “Мая дудка”.

 

3. Адкажыце, каму з герояў паэмы “Новая зямля” належаць наступныя характарыстыкі:

а) Як пойдзе ён у лес той зрання, Як цукар у вадзе растане... _________________________________

б) ...пасвіў дзесь каровы, Травіў чужыя сенажаці... _________________________________________

в) То каля печы, то на полі, Сказаць, не зводзіцца ніколі. Адно прыгоніш – там другое, Глядзіш, як бачыш набяжыць, І ручак некалі злажыць... ___________________________________________________

г) ...Так пад нагамі і таўчэцца Або, як хвост той, валачэцца І ад работы адрывае І толькі сэрца ад’ядае ________________________________________________________________

 

4. Якія знакі прыпынку трэба паставіць у наступным сказе:

Дзяды дзяўбуць ночвы ці выразаюць лыжкі бабулі і мамы развешваюць ад елкі да бярозкі памытую бялізну а ў нядзельныя раніцы па старому спрадвечнаму звычаю пякуць у зямлянках аладкі для ўнукаў і дзяцей малыя сядзяць над сшыткамі пад павеццю “зялёнай” партызанскай школы крычаць-смяюцца на палянах і ў лісці бяроз...

1)      10 косак; 2) 2 двукроп’і, 5 косак; 3) 1 двукроп’е, 1 кропка з коскай, 5 косак; 4) 6 косак, 2 кропкі з коскай; 5) 7 косак, 1 кропка з коскай.

 

5. Вызначце тып складанага сказа. Адказ запішыце _____________________

Праца і побыт людзей, іх думкі і спадзяванні, маладая шчырасць кахання і горыч расставання – усё гэта знайшло адбітак у народных песнях, якія перадаюцца з пакалення ў пакаленне і якія назаўжды становяцца спадарожнікамі чалавека.

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Шушкевіч А.А.

1.        Абапіраючыся на тэкст твора З.Бядулі “На Каляды к сыну”  зрабіце падбор паняццяў да выразу “любоў да маці”.

2.      Да прапанаванага  верша  падбярыце адпаведныя прыказкі.

 

«Фея-вясна» Шэрая Роза

На тонкіх сцяблінках так смела зірнула

Сінюткімі вочкамі фея-вясна

І струны ў сэрцы яна закранула,

Пяшчотная музыка ў іх ажыла.

І вочы таксама нібы пасінелі,

Бо ў небе лунаюць пары буслоў.

Вось зноўку дадому яны прыляцелі.

Буслоў, як людзей, вельмі цягне дамоў.

3.      Прыгадайце творы паэтаў-землякоў, прысвечаныя восені. Што розніць і збліжае  іх.

4.      Якія сродкі мастацкай выразнасці выкарыстаны аўтарам для стварэння непаўторнай карціны восені.

 

«Мне сустрэчу назначыла восень».  Іван Лашутка

Вось і першы лісток лёг на плечы,

Восень зноў замахала крылом

І назначыла гэту сустрэчу,

Заманіўшы апошнім цяплом.

Восень…Восень…Пара залатая,

Мы с табой у абдымку стаім,

Толькі ўсё ж ты не тая, не тая

Што была ў юнацтве маім.

Там я самназначаў спатканні,

Я спяшаўся сам за сяло.

Не збярог я сваё каханне –

Жаўталісцем яго замяло…

Ну, а ты ўсё гады мне лічыла,

Мая восень – сумненняў пара,

І падкралася госцяй нямілай

Да адкрытага насцеж двара

5.      Падкрэсліце словы, у якіх вымаўленне не супадае з напісаннем.

«Красавіцкай раніцай». Роза Шэрая

Пралеска здзіўлена вочкі адкрыла,

Светла ўсміхнулася небу і ранку.

Бусел у небе махае крыламі,

Шпарка ляціць да сваёй буслянкі.

Бярозкі ціха лісткі расклеілі,

Здалося, нават памаладзелі.

Дажджы абмылі іх ножкі белыя,

Наўкол пралескі вянком паселі.

Старонка настаўніка геаграфіі і біялогіі Дземідкевіч А.С.

1. Культура Беларусі 10 клас

1) Што адлюстравана на малюнках?

2) Як вы лічыце, што звязвае гэтыя малюнкі?

1. 2.    3.

4.   5.   6.

 

1)Нацыянальная бібліятэка Рэспублікі Беларусь, Мірскі замак, Музей ВАВ, Тэатр оперы і балета,, Чырвоны касцёл, Плошча Перамогі

2) Гісторыка-культурныя помнікі РБ

 

Загадкі па тэме “З’явы прыроды” 6 клас

1.Узімку на зямлі ляжыць

Вясной у рэчку пабяжыць. (снег)

 

2.Падобны з выгляду на гарох,

Дзе я прайду-перапалох. (град)

 

3.Заравеў вол на сто гор,

На тысячу гарадоў. (гром)

 

4.Малако над рэчкаю плыло,

Нічога не відаць было.

Растварылася малако

Стала відаць далёка. (туман)

 

5. Фыркае, рыкае, галіны ламае,

пыл падымае, цябе з ног збівае, чуеш яго, ды не бачыш (вецер)

 

6.Стары-жартаўнік

На вуліцы стаяць не загадвае,

За нос дадому цягне. (мароз)

 

7. Ляціць птушка арол,

Нясе ў зубах агонь,

Агнявыя стрэлы пускае,

Ніхто яе не зловіць. (маланка)

 

8. Пасля дажджу бывае,

паўнеба закрывае.

Дуга прыгожая, каляровая

З'явіцца, затым растане.   (вясёлка)

 

 

Старонка настаўніка матэматыкі Юшко С.М.

 

  1. Даследванне (па фатаздымках і чарцяжах) храмаў Ільяншчыны на конт залатога сячэння, вылічэнне плошчы матэматычных каркасаў храмаў (як плошчы паверхняў мнагаграннікаў).

 

  1. Вылічэнне (па карце або плане) плошчы гістарычных мясцін рознымі спосабамі.

 

  1. Рашэнне прыкладаў, ураўненняў, няроўнасцей і расшыфроўка беларускай прыказкі або прымаўкі, прылады працы, гістарычных падзей і г.д.

 

  1. Рашэнне задач:

 

  1. Мы наведаем возера ў Беларусі, якое з’яўляецца адным з самых чыстых і прыгожых азер у свеце. А назву возера вы даведаецеся , калі выканаеце наступныя прыклады. Правільныя адказы адкрываюць літару назвы.

 

  1. Нарач - найбольшае возера на Беларуci, знаходзіцца у Мядзельскім р-не Мінскай вобласці. Часта яго называюць возерам-морам. Утварылася возера пасля адступлення ледавіка 15—20 тысяч гадоў назад. Плошча возера 79,2 км2. Даўжыня возера каля 12,8 км, найбольшая шырыня 9,4 км. Найбольшая глыбіня возера 25 м, даўжыня берагавой лініі 41 км. Аб'ѐм вады 710 млн. м3. Прапаную знайсці плошчу возера Нарач рознымі спосабамі. Параўнаць вынікі, спосабы.

 

  1. У яснае надвор’е дно возера бачна на глыбіні 10 метраў. Возера на час зімы пакрываецца тоўстым слоем празрыстага леду, пад якім дно бачна на глыбіні 2-3м. Таўшчыня леду, каб па ім мог хадзіць чалавек, павінна быць на менш за 5 см, а каб ездзіць на санях - 15-20 см. Якой таўшчыні павінен быць лед, каб па ім мог ездзіць аўтатранспарт? Адказ схаваўся ў наступных ураўненнях.(Самастойна) Мы знайшлі, што таўшчыня леду 35 см дае магчымасць ездзіць па возеры на аўтамашыне. Лядовы панцыр на возеры Нарач трымаецца ад снежня да красавіка. Таўшчыня леду дасягае 50-60 см, максімальная 90 см.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Маскаленка Т.Р.

  1. Вершаваныя задачы

У Міхася такі ўлоў :

Два ліні, пяць акунёў

Колькі ўсіх Міхась маўчыць,

Хто паможа палічыць?

 

Ля  рачкі быццам на парад

Буслы пастроіліся ў рад

Раптам тры з іх паляцелі

А чатыры ляцець не захацелі

Буслоў жа колькі было ўсіх?

Хутка падлічыце іх.

  1. Да ўрока па тэме «Ветлівыя словы»

Век дзяліся тым што маеш ,-

 Хлебам, соллю, казкай-краскай.

Ну, а ў госці запрашаеш,

- гавары ўсім:

-Калі ласка !

А з табой як тое будзе,

То за шчодры знак усякі

Пакланіся добрым людзям

І скажы ім шчыра

- Дзякуй!

  1. Для розуму зарадка. Загадкі
  2. Хто малюе ярка, лоўка? Сябар-дружа ён алоўку. (Фламастар)
  3. Што без вады плавае? (Воблакі)
  4. Як называецца галаўны мужчынскі ўбор з палямі? (Капялюш)
  5. Шапаткія мае крылы, хвосцік востры, нібы вілы, з гліны лепіць гнёзды, мошкі ловіць на ляту. Як завуць такую птушку? (Ластаўка)
  6. Закаціўся пад плот, лёг у баразёнцы, паласаты жывот грэючы на сонцы. (Гарбуз)
  7. Гульня «Эстафета»

Уставіць прапушчаныя літары.

Воўк –в..ўчыха, в..чаня, в..ўчок

кот – к..шка, к..цяня, к..цік дрэва – др..ўца, др..ўляны, др..ўніна

рэчка – р..ка, р..чны, р..чулка вожык – в..жыкі, в..жычыха, в..жаня

стрэл –стр.лок, стр..ляніна

мост –м..сток, м..сты.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Філістовіч С.Р.

Гульня "Складзі прыказку"

Вучням прапануюцца асобныя словы (на картках), з іх за пэўны час трэба скласці прыказку і растлумачыць яе навучальны змест:

  1. Без працы няма чаго хлеба шукаці.
  2. Найсмачнейшы хлеб ад сваёй працы.
  3. Ваўка ногі кормяць.

Гульня "Падбярыце па тэме"

Вучні атрымліваюць запісаныя на асобных лістках прыказкі і прымаўкі. Задача – прачытаць, падумаць над зместам, сэнсам.

На левы бок дошкі прыкрапіць прыказкі і прымаўкі пра суадносіны працы сялян з пэўным часам, а на правы – тыя, якія складзеныя пра балбатуноў, што працуюць не рукамі, а языком:

  1. Хто рана ўстае, той многа зробіць.

Калі ўлетку на сонцы не папячэшся, то ўзімку з холаду натрасешся.

Вясной на дзень раней пасееш, а восенню на тыдзень раней збярэш.

Ладзь калёсы зімой, а сані летам.

  1. Тады слова — серабро, калі справа — золата.

I шыла, і мыла, і ткала, і прала — і ўсё языком.

Не таму слава, хто на язык лёгкі, а таму — хто ў справе стойкі.

Слоў мяшок, а спраў на вяршок.

Гульня "Закончы прыказку"

Пачатак прыказкі зачытваецца, а канец трэба знайсці сярод слоў, прапанаваных на лістках паперы. Вучні зачытваюць прыказку цалкам і тлумачаць яе сэнс.

  1. Сёння зробіш — заўтра як ... (знойдзеш).
  2. Не адкладвай на заўтра тое, што паспееш... (зрабіць сёння).
  3. Летні дзень ... (год корміць).

Гульня "Адгадайце"

Настаўнік  называе загадку па тэме ўрока, а дзеці адгадваюць.

  1. Адкіну палена, адкіну другое і скіну крывое — выведу жывое. (Распрагаць каня)
  2. Як ляжыць, то меншая за ката, а як устане, то болыпая за каня. (Дуга)

Гульня "Падбяры малюнак"

Вучням раздаюць карткі з намаляванымі прыладамі працы. Пасля зачытваюць загадкі. Калі адгадка адпавядае малюнку вучня, то ён падымае яго:1. Сам драўляны, а галава жалезная. (Малаток)

  1. Дровы нарыхтоўвае працаўніца дбайная, галава сталёвая, тулава – драўлянае.(Сякера)

Старонка настаўніка пачатковых класаў Максімовіч Т.П.

 

Аднавіць прыказкі.

Шыла – мяшок. (Шыла ў мяшку не ўтоіш.)

Адклад – лад. (Адклад не ідзе на лад.)

Дым – агонь. (Дыму без агню не бывае.)

Слёзы – гора. (Слязамі гору не паможаш.)

Закончы прыказку.

Не зведаўшы броду… (не лезь ў воду).

Не чапай ліха… (покуль сядзіць ціха).

Хто змоладу не працуе… (той пад старасць жабруе).

Пакажыце стрэлкамі пачатак і канец кожнай з прыказак.

Як гукнеш… а спраў на вяршок.

Згода будуе… а той, хто дае.

З вялікага грому… дык забудзецца ўстаць.

 

Падбярыце міжмоўныя пары прыказак.

Калі ўлез у душу, не кажы Взялся за гуж, не говори, что не

не магу. дюж.

У ціхім балоце чэрці растуць. В тихом омуте черти водятся.

Цікаўнай Амілі нос прышчамілі. Любопытной Варваре на базаре нос

оторвали.

Дапішы канцоўку.

 Людзей слухай, а свой розум май.

Не зведаўшы броду, не зезь у воду.

 З разумным павядзешся – розуму набярэшся, а з дурнем і свой страціш.

Магічныя лічбы. Назваць як мага больш прыказак, у якіх сустракаюцца лічбы.

 Адзін у кашы няспорны.

Адзін не трапіш у кон, то выскачыш вон.

Адна галавешка і ў печы не тлее.

Адной рукой і вузла не завяжаш.

Знайдзіце адказы – прыказкі на гэтыя пытанні.

Ці закрыеш дурную галаву шапкаю? (Дурную галаву шапкаю не закрыеш).

Ці бывае вялікі дуб з малым карэннем? (Вялікага дуба з малым карэннем не бывае).

Старонка настаўніка гісторыі Акуліч А. Р.

 

  1. Гістарычная віктарына.
  2. Як у Старажытнай Русі называлі воіна, дружынніка? Адказ: Ратнік.
  3. Месца жылля людзей, абгароджаныя агароджай. Адказ: Гарадзішча.
  4. Якая падзея адбылася на Русі ў 988 годзе? Адказ: Крышчэнне Русі.
  5. У каго з'явіліся самыя першыя сцягі? Адказ: У войнаў.
  6. Са старажытных часоў да сённяшніх дзён - прадстаўнік сваёй краіны за мяжой. Адказ: Пасол.
  7. Пры якім цары пачалося кнігадрукаванне? Адказ: Пры Іване Грозным.
  8. Імя манаха, які напісаў «Аповесць мінулых гадоў». Адказ: Нестар.
  9. Як клікалі галоўнага бога славян? Адказ: Пярун
  10. Хто ўзначаліў паўстанне 1863 года на Беларусі? Адказ: Каліноўскі
  11. Гісторыя ў вершы.

 

Рурык дынастыю новую заснаваў

І кіраваць у Ноўгарадзе стаў.

Алег на Візантыю хадзіў,

Заключыў выгадны гандлёвы мір.

Ігар шмат ваяваў, але славы сабе не адшукаў.

Двойчы да драўлян хадзіў,

І смерць ад іх рук атрымаў.

Княгіня Вольга была мудрая, за мужа адпомсціла яна.

Падатковую рэформу, праз ўрокі і цвінтары ўвяла,

Хрышчэнне прыняла.

Святаслаў добрым войнам быў,

На "Вы" да ўсіх хадзіў.

Візантыя яго печанегам здрадзіла,

Раскалолася ў вайне паміж братамі Руская зямля.

Уладзімір ўсіх перамог, Русь ён па-еўрапейску хрысціў.

Стала хрысціянскай руская зямля,

Але ад паганства доўга пазбаўлялася яна.

Святаполк ўладу любіў

Братоў Барыса і Глеба загубіў.

Яраслаў справядлівасць аднавіў.

Стала квітнець руская зямля

Якія падзеі адбываліся ў час праўлення князёў?

Страница учителя русского языка и литературы Ерошонок М.Н.

На уроках изучения языковых тем этнокультурная направленность проявляется в использовании дидактического материала, содержащего региональную лексику, отражающую предметную и духовную культуру народа.

  1. Вставить орфограммы. Определить тему и основную мысль текста.

Бел..русь. Белая Русь - нежное и поэтическ..е имя, как нельзя лучше подх..дящее этой стр..не. Белая - значит светлая, чистая, невинная. Бел..руси (не) свойстве..ы яркие краски Средиземноморья. Не обл..дает она экз..тичностью Африки или тонким лукавством В..стока. Бел..русь - страна скромной, можно даже ск..зать, интел..гентной кр..соты. Это одно из (не)многих оставшихся на нашей планете мест, где можно увидеть п..разительное чудо - чудо нетронутой природы.

  1. Приведите пример белорусских аналогов пословиц и поговорок

Два сапога пара - …

Родная землица и во сне снится - …

Без труда не вытащишь и рыбку из пруда - …

На уроках развития речи, на уроках русской литературы   используются произведения литературы и искусства, передающие культурно-исторические и языковые особенности Беларуси.  

  1. Обращение к народным традициям и обрядам. Н.В.Гоголь «Ночь перед Рождеством».

Расскажите об особенностях обряда колядования в нашей местности.

 

 

      Страница учителя русского языка и литературы Шачиковой Е.В.

 

 

5 класс. Русская литература.

Тема: «Русские поэты о природе».

 

Презентация: «Природа в стихах русских и белорусских писателей»

 

 5 класс. Русский язык.

Тема: «Сочинение-описание по картине А. Куинджи «Березовая роща»

На уроке показывается презентация: «русские и белорусские художники-пейзажисты и их картины».

 

8 класс. Русская литература.

 

Тема: «Тема Великой Отечественной войны в русской литературе»

 

Сообщение учащихся на тему: «Произведения белорусских поэтов и писателей о Великой Отечественной войне»

 

10 класс. Русская литература

 

Тема: «Отечественная война 1812 года»

Сообщение учащегося (индивидуальное задание) на тему: «Отечественная 1912 года на территории Беларуси»

 

11 класс. Русская литература

 

Тема: «Русскоязычная литература Беларуси»

Сообщения учащихся о писателя и поэтах, проживающих в Беларуси и пишущих на русском языке.

свернуть

Школьный электронный блокнот 2018

Электронны блакнот «Інтэрактыўныя метады і прыёмы арганізацыі вучэбнай дзейнасці»
развернуть

Старонка настаўніка хіміі Кіпель З.А.

 

  1. Гульня “Шэрлак – хімік”

Прымяняняецца ў 8 і 11 класах пры вывучэнні тэмы “Перыядычны закон і перыядычная сістэма хімічных элементаў” на этапах замацавання або кантролю ведаў. Настаўнік задумвае элемент. Навучэнец павінен угадаць яго, пры гэтым ён можа задаваць пытанні, на якія існуюць адказы толькі “так” альбо “не”. Чым менш ен задае пытанняў і ўгадвае элемент, тым большы бал атрымлівае. Перад тым, як гуляць са мной, працуюць у парах, загадваюць і адказваюць адзін аднаму.

 

  1. Метад “Лекцыя-парадокс”

Выкарыстоўваю на этапах праверкі дамашняга задання, кантролю  атрыманых ведаў. Сутнасць метаду: чытаю  або прэзентую навучэнцам тэкст, у якім дапушчаны памылкі. Яны павінны іх знайсці і выправіць.

 

  1. Метад “Снежны ком”

Часцей за ўсё прымяняю на этапе рэфлексіі, але часам і на этапе замацавання ведаў. Першы вучань гаворыць адзін сказ па матэрыяле ўрока – напрыклад: адказвае на пытанне: “аб чым мы сёння гаварылі на ўроку?”. Другі паўтарае сказ першага і дапаўняе сваім. Трэці паўтарае першы сказ, другі і дапаўняе апавяданне трэцім – сваім сказам. І так да той пары, пакуль усе не скажуць.

 

  1. Метад “Чыстая дошка”

У пачатку ўрока на дошцы запісаны план, па якім сёння будзем працаваць або разглядаць нейкае рэчыва. На працягу ўрока, па меры разгляду пытанняў, выціраю іх з дошкі. Навучэнцы канспектуюць, працуюць з падручнікам, у той жа час бачаць, колькі матэрыялу засталося да канца ўрока,  сочаць за парадкам работы, калі ўсё разгледзелі, рады, што скора, напрыклад,  канец урока, або ёсць час парашаць задачы.

 

Старонка настаўніка працоўнага навучання Судніковіч Ж.С.

  1. Метад “Памяняемся месцамі”. Дзеці становяцца ў круг. Настаўнік прапануе памяняцца месцамі тых, хто ўжо прачнуўся; хто прагне дзейнасці; хто піў на сняданак чай або каву; дабіраўся да школы пешшу, на аўтобусе альбо на аўтамабілі; у каго добры настрой; у каго ёсць што-небудзь белае (шэрае ...) у адзенні; у каго чорны (…) абутак; хто хоча даведацца што-небудзь новае і г.д.
  2. Метад “Алітэрацыя імені” знаходзіць выкарыстанне падчас правядзення пазакласных мерапрыемстваў у выглядзе турніраў або інтэлектуальных спаборніцтваў, тады, калі неабходна настроіць членаў каманды на сумесную дзейнасць і адначасова ўзняць дух добрага саперніцтва. Члены каманды садзяцца ў адзін круг. Неабходна назваць імя свайго суседа і даць яму характарыстыку на тую ж літару, з якой пачынаецца яго імя. Пажадана не паўтарацца, нават тады, калі ў камандзе некалькі вучняў з імёнамі на аднолькавую літару.  Напрыклад, Сяргей – сур’ёзны, сціплы, Маша – мілая,  Аксана – абаяльная, Лена – лепшая, Таня – таленавітая і г.д.
  3. Метад “Завяршы фразу”. Настаўнік прапануе дзецям запісаць у сшытку пачатак фразы (у адпаведнасці з тэмай урока), якую неабходна завяршыць. Вучні індывідуальна завяршаюць фразу, запісваюць яе ў сшытак. Праз 2 хвіліны настаўнік прапануе 2-3 вучням выканаць ролю экспертнай групы: падысці да кожнага аднакласніка, коратка зафіксаваць тыя варыянты, якія не паўтараюцца, а пасля абагуліць. Затым педагог завяршае абагульненне, прапануе свой пункт гледжання.
  4. Метад “Інтэлектуальныя арэлі” – гэта дыскусія па прапанаванай праблеме, актуальным пытанні. Выказваючы сваё меркаванне, удзельнікі “разгойдваюць арэлі”. Прапануецца праблемнае пытанне. Звяртаючыся да канкрэтнага вучня, настаўнік прапануе яму выказацца. У ходзе выказвання педагог каменціруе, наколькі інтэнсіўна ўдзельнік “разгайдаў інтэлектуальныя арэлі”. Ад аднаго ўдзельніка настаўнік перадае эстафету “разгойдвання арэлей” да другога і г.д.
  5. Метад “Інтэрв’ю”. Настаўнік прапануе навучэнцам вызначыць сабе субяседніка. Субяседнікі садзяцца побач. Далей настаўнік прапануе 2-3 пытанні для інтэрв’ю. На працягу 3 хвілін субяседнікі абменьваюцца інфармацыяй паміж сабой па прапанаваных пытаннях (інфармацыю можна фіксаваць у сшытку). Час на абмен інфармацыяй павінен строга акрэслівацца і не перавышаць 5 хвілін. Гэта пабуджае ўдзельнікаў да праяўлення ўмення слухаць і чуць. Далей настаўнік па чарзе прапануе пары прадставіць атрыманую інфармацыю (кожны ўдзельнік прадстаўляе не сваё меркаванне, а свайго суразмоўцы).

Старонка настаўніка замежнай мовы Сэсаравай А.І.

  1. Метад «Карусель»

Утвараецца два кругі: унутраны і знешні. Унутраны круг ўтвараюць дзеці, якія сядзяць ці стаяць, а ў знешнім вучні праз кожныя 30 секунд мяняюцца і паспяваюць паразмаўляць  некалькі хвілін. Выкарыстанне дадзенага метаду дазваляе эфектыўна адпрацоўваць этыкетны дыялог.

  1. Метад «Мазгавы штурм»

Шляхам мазгавой атакі навучэнцы называюць усё, што яны ведаюць і думаюць па агучанай тэме, праблеме. Усе ідэі прымаюцца, незалежна ад таго, правільныя яны ці не. Затым з агульнага ліку выказаных ідэй адбіраюць найбольш удалыя, якія могуць быць выкарыстаны ў дальнейшым абмеркаванні.

  1. Метад «Карта памяці» ("MindMap")

Гэты метад з'яўляецца просты тэхналогіяй запісу думак, ідэй, размоў. Запіс адбываецца хутка, асацыятыўна. Тэма знаходзіцца ў цэнтры, спачатку ўзнікае слова, ідэя, думка.  Ідзе паток ідэй, іх колькасць неабмежавана, яны ўсё фіксуюцца. Далей інфармацыя сістэматызуецца і абмяркоўваецца.

  1. Метад "Рэклама"

Настаўнік прапануе прарэкламаваць прадмет, на падрыхтоўку 5-10 мін. Працу можна арганізаваць у групе. Стварыць рэкламу цікавых месцаў Лондана.

  1. Метад «Акварыум»

Рабятам прапаноўваюць абмеркаваць праблему «перад групай». Невялікая група ў цэнтры круга працуе па зададзенай тэме або прагаворвае дыялог. Усе астатнія вучні выступаюць у ролі гледачоў, а далей усё абмяркоўваюць убачанае і выказваюць сваё меркаванне.

  1. Метад «Інтэрв’ю»

Вучням трэба апытаць як мага больш прысутных на ўроку навучэнцаў.  Для гэтага школьнікі, працуюць адначасова свабодна перамяшчаюцца па класе, задаюць пытанні, фіксуюць адказы, выбіраюць іншага вучня і г.д. Агульныя вынікі такога апытання запісваюцца на класнай дошцы і выкарыстоўваюцца для далейшага абмеркавання.

Старонка настаўніка чарчэння Кавалёвай Ж.Л.

 

  1. Прыёмы і формы працы, якія прымяняюцца пры вывучэнні новага матэрыялу

 

Метад "Прымяняем колер!"

 Прымяненне каляровага мелу і каляровых алоўкаў пры выкананні навучальных чарцяжоў дапамагае лепшаму ўспрыманню, калі дзеці па заданні настаўніка вылучаюць розным колерам праекцыі асобных элементаў мадэляў.

         Метад  "Намалюй фігуру!"

На паперы ў клетачку дзеці па камандзе настаўніка малююць праекцыю, якая складаецца з прамалінейных участкаў, кожны крок прагаворваецца настаўнікам або вучнем адзін раз.

 

  1. Прыёмы і формы працы, якія прымяняюцца на практычных занятках

 

Метад "Параўнай і выберы неабходны прадмет"

Пры дадатку чарцяжа дэталі адсутнічаюць лініямі або пры пабудове трэцяга вiду па двух зададзеных дзіця павінна выканаць шэраг разумовых аперацый і прадставіць дэталь у аб'ёме.  Настаўнік прапануе некалькі наглядных малюнкаў знаёмых і незнаёмых прадметаў, навучэнец параўноўвае іх з зададзеным аб'ектам, знаходзіць і, выкарыстоўваючы яго, вырашае задачу.

Метад "Вызначы маштаб" прымяняецца пры дэталіраванне зборачных чарцяжоў, калі дзеці замест прапанаванага падручнікам працаёмкага вуглавога маштабу, простым арыфметычным дзеяннем вызначаюць каэфіцыент скажэнні чарцяжа і выкарыстоўваюць яго для вызначэння натуральных памераў патрэбнай дэталі.

 

  1. Прыёмы і формы працы, якія прымяняюцца пры кантролі ведаў навучэнцаў

 

Метад "Пытанне на засыпку!"

Вучні загадзя рыхтуюць пытанні па пройдзенай тэме і задаюць іх іншым дзецям на ўроку, пры гэтым яны даюць правільны адказ у выпадку няўдачы таварыша.

Старонка настаўніка біялогіі Рудніцкай А.Я.

 

  1. Прыём “Бягучы радок”

Выкарыстоўваецца пры праверцы дамашняга задання. Сутнасць метаду заключаецца ў тым, што навучэнцы па чарзе задаюць і адказваюць на пытанні, перадаючы эстафету адзін аднаму па парце.

  1. Прыём “Гарачае крэсла”

Выкарыстоўваецца на этапе фарміравання новых ведаў пасля самастойнай працы з падручнікам. Сутнасць метаду заключаецца ў тым, што вучні, чытаючы матэрыял, рыхтуюць 2-3 пытанні. Вучань, які пажадаў, садзіцца на «гарачае» крэсла перад класам, адказвае на пытанні аднакласнікаў. Затым вучні яго ацэньваюць, а ён выбірае самае цікавае для яго пытанне.

  1. Прыём «Мазгавы штурм»

Выкарыстоўваецца таксама на этапе фарміравання новых ведаў. Сутнасць метаду заключаецца ў тым, што для вырашэння праблемнага пытання вучням прапануецца знайсці як мага больш шляхоў, ідэй, прапаноў, кожнае з якіх фіксуецца на дошцы або на аркушы паперы. Пасля стварэння такога «Банка ідэй» праводзіцца аналіз і абмеркаванне.

  1. Прыём “Сінквейн”

Выкарыстоўваецца пры абагульненні ведаў. Сутнасць метаду заключаецца ў тым, што вучням неабходна скласці твор з пяці радкоў.

1-шы радок - назоўнік, якое абазначае прадмет або аб'ект, аб якім пойдзе гаворка.

2-гі радок - два словы, прыметнікі або дзеепрыметнікі, якія характарызуюць прыкметы і ўласцівасці прадмета або аб'екта.

3-ці радок - тры дзеясловы або дзеяслоўныя формы, якія апісваюць здзяйсняемые дадзеным аб'ектам або прадметам характэрныя дзеянні.

4-ты радок - фраза з чатырох слоў, якая выказвае асабістае стаўленне аўтара да апісваемага аб'екта або прадмета.

5-ты радок - змяшчае адно слова, якое характарызуе сутнасць аб'екта або прадмета.

Напрыклад

1-шы радок: экасістэма;

2-гі радок: дынамічная, зменлівая;

3-ці радок: існуе, развіваецца;

4-ты радок: комплекс жывога і нежывога;

5-ты радок: прырода.

Старонка настаўніка англійскай мовы Міхалькевіч С.І.

  1. Для стварэння добрай атмасферы на уроку, арганізацыі камунікацыі ў пачатку ўрока і для ўключэння ў сумесную працу кожнага вучня пры вывучэнні тэмы “Знешнасць і характар чалавека” я выкарыстовываю метады ”Камплімент”, ”Падары кветку”, ”Прагноз надвор’я”. -You look lovely today. -I give you a flower, because you are so kind.
  2. Для арганізацыі абмена дзейнасцямі выкарыстоўваю метад ”Інтерв’ю”. Вучні дзеляцца на пары, атрымліваюць раздатачны матэрыял і задаюць адзін аднаму пытанні. Адказы запісваюцца на раздатачным матэрыяле, які потым паслужыць асновай для стварэння праекта па тэме ўрока. На раздатачным матэрыяле прапісаны апорные фразы-клішэ, якія дазваляюць зняць узнікшыя цяжкасці пры выкананні задання.
  3. Метад ”Падшыпнік”

Прапануецца ўзяць з дошкі любую з карцінак па тэме ”Мае захапленні” (6 клас). Вучні становяцца ў два кругі (inside and outside) адзін насупраць другога. У кожнага з іх адна з карцінак. Па сігнале настаўніка вучні, якія стаяць ва ўнутраным крузе, задаюць пытанне вучню, які стаіць у знешнім крузе. -How do you spend your free time? Адночасова кожны вучань, які стаіць у знешнім крузе, адказвае на пытане, гледзячы на сваю карцінку. По сігнале настаўніка ўнутраны або знешні круг перамяшчаецца па гадзіннікавай стрэлцы. Перамясціўшыся, вучні, якія стаяць насупраць адзін другога, мяняюцца карцінккамі і задаюць тое ж пытанне і адказваюць на яго. Дзеянне паўтараецца да таго часу, пакуль да вучня не вернецца карцінка, з якой ён пачынаў дадзены від інтэрактыўнага задання.

  1. Метад ”Мазаіка”

Вучні дзеляцца на групы, у кожнай - 4 чалавекі, тэкст падзелены таксама на 4 часткi, кожны вучань атрымлівае частку тэксту і асноўныя пытанні, на якія ён павінен звярнуць увагу пры пераказе. Затым вучні розных груп, якія працавалі над адной і той жа часткай тэксту, аб’ядноўваюцца ў групу і выконваюць творчае заданне.

  1. Замацаванню і актывізацыі лексікі па тэме ў пачатковых класах садзейнічае інтэрактыўная гульня “There is a free chair on the left”. Вучні садзяцца па крузе, адзін стул застаецца свабодным. Размяркоўваюцца картачкі са словамі, на прыклад па тэме “Школьныя прылады”. Вучні, якія сядзяць злева ад свабоднага стула, пачыныюць гульню: “I need a pen”. Вучань з адпаведнай карткай гаворыць: “I am a pen”. Затым ён садзіцца на свабодны стул. Гульню працягвае вучань, які сядзіць злева.

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Русак Л.Д.

 

  1. Пры рабоце па тэме “Складанне сказаў” выкарыстоўваецца:

 

 Метад “Снежны ком” 

Першы вучань называе слова-прадмет, другі вучань паўтарае першае слова і дадае слова-дзеянне, трэці вучань паўтарае першыя два і дадае сваё слова і г.д.

Напрыклад: Вучні. Вучні малююць. Вучні малююць зіму. Вучні малююць снежную зіму. І г.д.

Метад “Інтэрв’ю”

Дзеці працуюць ў парах. Адзін вучань задае пытанне, другі павінен адказаць на яго поўным сказам. Можа давацца ўстаноўка: “У сказе павінна быць не менш чым пяць слоў”.

 

  1. Пры рабоце па развіцці мысленчай дзейнасці выкарыстоўваюцца:

 

Метад “Сэнсавыя пары” (напрыклад: венік – савок, іголка – нітка)

Метад “Аналогіі” ( кот – кацяня, карова - ? (малако, цяля, сена))

Метад “Закончы сказ” (Заяц бегае хутчэй, чым вожык. Значыць, вожык  бегае ...)

Метад “Чацвёрты лішні” (сабака, кот, мыш, карова).

Метад “Даскажы слоўца” (Рачная жывёла – (рак), насякомае - ..., садовая кветка - ...).

Метад “ Што спачатку, што потым” (матылёк, гусеніца, кукалка)

Метад “Рашэнне лагічных задач” ( напрыклад: на адным беразе ракі – кураняты, на другім беразе – качаняты. Пасярэдзіне – астравок. Хто хутчэй даплыве да вострава?).

  1. Для пашырэння і актывізацыі слоўнікавага запасу выкарыстоўваюцца:

 

Метад “Слоўнае маляванне”, калі дзецям прапануецца пэўнай часцінай мовы апісаць з’яву ці прадмет.

 

Метад “Спусціся з гары” – прымяняецца пры рабоце над гука-літарным складам слова. Дзецям патрэбна назваць словы, якія пачынаюцца на пэўны гук, з рознай колькасцю гукаў, пачынаючы з трох.

Напрыклад: сад, сава, сонца, сарока, самавар, страказа.

Старонка настаўніка-дэфектолага Шабуні Н.І.

 

  1. Метад “Каляровыя паперкі”

Выкарыстоўваецца для арганізацыі пачатку ўрока. Навучэнец выбірае сабе адну з трох фігурак, якая падыходзіць яму сёння па настроі, не ведаючы пры гэтым, што яна значыць. Пасля таго, як абралі навучэнец і настаўнік па адной фігуры, ідзе тлумачэнне:

Сонейка – цудоўны настрой, вы ўжо прачнуліся і гатовы актыўна працаваць на ўроку; навальніца – вас з раніцы нехта патурбаваў або сапсаваў вам настрой; месяц – вы яшчэ спіце, не прачнуліся для актыўнай працы на ўроку.

  1. Метад “Размалюй слова”

Урок беларускай мовы па тэме “Прыметнік”. Навучэнцам даецца заданне падабраць прыметнікі да кожнага назоўніка.

На дошцы малюнкі: “яблык”, “сукенка”, “воблака”.

-        Не проста яблык, а … (спелы, румяны, салодкі) яблык. І г.д.

  1. Метад “Пабудзем следчымі”

Навучэнцы павінны здагадацца, пра што ідзе размова:

-        Доўгая, звілістая, роўная - … (дарога). І т.п

  1. Метад “Граматычнае лато”

Урок беларускай мовы па тэме “Дзеяслоў”. Картка падзелена на 2 часткі. На адной чвстцы напісаны дзеясловы, другая пустая. На другой картцы запісаны род дзеяслова. Трэба правільна злучыць карткі паміж сабой.

  1. Метад “Літарная лесвіца”

Урок беларускай мовы па тэме “Састаў слова”. Навучэнцам трэба падабраць да слова “Рыба” аднакаранёвыя словы:

Рыб   а

Рыб   ак

Рыб   алка

Рыб   ачыць

Рыб   алоўныя

 

  1. Метад “Пятае лішняе”

Навучэнцам прапануецца вызначыць, якое слова ў кожным радку лішняе і чаму?

  1. Страх, страха, страшыць, страхоцце, бясстрашны.
  2. Рак, рака, рачны, рачулка, рэчачка.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Тумашэвіч Л.Р.

  1. Метад «Павітацца вачыма»

Мэта - станоўчы настрой на працу, усталяванне кантакту паміж вучнямі. Павітаюся не словамі, а моўчкі - вачыма. Пры гэтым паспрабуйце вачыма паказаць, якое ў вас сёння настрой.

  1. Метад «Інтэрв'ю - знаёмства»

Гульню «Інтэрв'ю-знаёмства» праводжу на адным з першых урокаў у 1 класе. (У пачатку года). Кожны навучэнец гутарыць з суседам па парце, а потым распавядае пра яго ўсяму класу (чым ён любіць займацца, што калекцыянуе, чым захапляецца, што любіць чытаць).

  1. Метад «Хачу спытаць»

Вусна можна папрацаваць і з дамашнім практыкаваннем. Форма працы: адзін пытаецца, іншы адказвае. Пытанні могуць быць самымі рознымі: знайдзі ў хатнім практыкаванні два словы на ненаціскных галосную ў корані, вызнач тэму і асноўную думку, знайдзі граматычную аснову прапановы.

  1. Гульня «Даследнікі»

Даследуйце тэкст, палічыце, колькі разоў у ім сустракаецца слова "школа" і т. п. Ці знайдзіце ў тэксце 10 памылак.

  1. Метад «Узаемаправерка»

Вучань распавядае суседу па парце тэарэтычны матэрыял, прыводзіць прыклады, тлумачыць іх. Затым навучэнцы мяняюцца ролямі, ацэньваюць адзін аднаго. Настаўнік можа спытаць любую пару.

  1. Метад «Каляровыя палі»

Вучань, выконваючы пісьмовую працу, на палях каляровымі алоўкамі робіць паметкі, і гэтыя колеры маюць сэнсавую нагрузку: чырвоны - «Праверце, калі ласка, усё і выпраўце ўсе памылкі», - звяртаецца ён да настаўніка, зялёны - «Адзначце, калі ласка, усе памылкі, я сам выпраўлю», сіні - «Пакажыце колькасць памылак, я іх сам знайду і папраўлю », чорны - «Не стаўціся, калі ласка, сур'ёзна да гэтай працы, я яе рабіў у спешцы» і гэтак далей. 

  1. Метад “Інтэрактыўныя дыктоўкі”

Апісанне: сутнасць дадзенага метаду заключаецца ў тым, што падчас дыктоўкі настаўнік пастуквае па  стале ў той момант, калі вымаўлялася слова з якой-небудзь арфаграмай. Гэта паляпванне прымушае вучня думаць і ўзгадваць арфаграмы.

Старонка настаўніка замежнай мовы і геаграфіі Міхалькевіча І.І.

Замежная мова

  1. Метад “Пяць прыметнікаў”

4 клас. Тэма “Мая сям’я, мой сябар”. Кожны вучань запісвае на картачцы пяць прыметнікаў, якія азначаюць яго індывідуальныя якасці. Картачкі збірае настаўнік, які зачытвае змест кожнай з іх. Вучні павінны ўгадаць, хто напісаў гэтыя прыметнікі.

  1. Метад “Снежны ком”

7 клас.Тэма ”Пакупкі”. Актывізіруецца лексічны запас па тэме. На дошцы пішацца кароткі сказ. Заданне: павялічыць гэты сказ да максімальна магчымага, кожны раз пры параўнанні дабаўляючы адно слова.

1)The girl does shopping.

2 The girl does shopping every Saturday.

3) The girl does shopping in the supermarket every  Saturday.

Геаграфія

  1. Метад ”Торт рашэнняў”

10 клас. Тэма ”Экалагічныя праблемы Беларусі”. Вучнямі скаладаецца спісак праблем на тэму ўрока, і кожнай даецца парадкавы нумар. Пасля гэтага вучні атрымоўваюць заданне: вызначыць удзельную вагу кожнай з гэтых праблем, для чаго вычэрчваюць ў сваіх сшытках круг і дзеляць яго на кусочкі і ставяць лічбу ў залежнасці ад важнасці праблем.

  1. Метад “Асацыяцыі”

9 клас.Тэма ”Геаграфічнае становішча Расіі”

Кожны вучань падбірае словы, з каторымі асацыіруецца тэма ўрока, тэрмін, паняцце.

Калі мне споўніцца 17 год, я закончу школу і магу падарожнічаць па Расіі.

8 клас.Тэма “Антарктыда”. Якія асацыяцыі ўзнікаюць пры ўжыванні гэтага слова: снег, холад, адсутнасць пастаяннага насельніцтва.

  1. Метад ”Яблыня чакання”

8 клас.Тэма”Насельніцтва свету”

У пачатку ўрока вучні павесілі на “дрэва чакання” пытанні: ”1)Якая колькасць насельніцтва зямнога шара? 2)Якая краіна самая густанаселеная?...” У канцы ўрока пры падвядзенні вынікаў ці рэфлексіі настаўнік даведваецца  ці ўсе чаканні вучняў апраўдаліся, якія пытанні засталіся, і іх патрэбна разглядзець на наступным уроку.

 

 

Старонка настаўніка фізікі Міхалёнак А.М.

 

  1. Метад “Алфавіт”

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Ціск”. У пачатку тлумачэння новай тэмы прымяняецца метад “Алфавіт”. Прапануецца вучням раскрыць сэнс паняцця “Ціск”: прыдумаць і ўпісаць у кожны радок словы, якія пачынаюцца з адпаведнай літары алфавіту і раскрываюць сэнс гэтага тэрміна.

Ц

Цяжасць

І

Іголка

С

Сіла

К

Кнопка

 

  1. Метад “Творчых заданняў”

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Сіла трэння”. Навучэнцам даецца заданне напісаць казку “Свет без сілы трэння”.

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Метады даследавання ў фізіцы”. Навучэнцам даецца заданне напісаць справаздачу аб назіраннях за падаючым лістом з дрэва.

 

  1. Метад для замацавання новай тэмы ўрока “Лагічны ланцужок або выкрэслі лішнее”

Навучэнцам прапануецца прыдумаць і напісаць ланцужок з паняцяў (тэрмінаў) па зададзенай тэме, дзе адно слова не адпавядае тэме. Потым вучні адгадваюць “лішнее” слова і тлумачаць чаму яно лішнее.

 

  1. Метад для рэфлексіі “Закончы фразу”

Навучэнцам прапануецца закончыць адну з прапанаваных фраз:

“Мне было складана ….”

“Цяпер я ведаю …”

“Я ўсе роўна не разумею …”

“Цяпер я ўмею …”

“У мяне атрымалася …”

“Дома я папрацую яшчэ …”

 

  1. Метад эўрыстычнай гутаркі “Мікрафон”

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Кінетычная энергія”. Навучэнцам для праверкі разумення новай тэмы прапануецца прывесці свой прыклад цел, якія валодаюць кінетычнай энергіяй. Кожны вучань, які атрымаў “мікрафон” (прадмет), абавязаны выказаць сваю думку.

 

Старонка настаўніка фізікі і інфарматыкі Міхалёнка П.У.

 

  1. Метад “Ролевая гульня”

Урок фізікі 8 або 10 клас па тэме “Цеплавыя рухавікі”. Навучэнцы дзеляцца на 4 групы:  а) эколагі (песімсты), б) інжынеры (аптымісты),                      в) карыстальнікі (рэалісты), г) спецыялісты (эксперты).

На аснове далейшай працы ў групах вызначаюцца «+» і «-» выкарыстання цеплавых рухавікоў. Прэзентацыя праектаў груп з выказваннем меркавання спецыялістаў. Спецыялісты-эксперты даюць ацэнку працы групы (чыя абарона апынулася больш пераканаўчай) - як падвядзенне вынікаў працы.

  1. Метад даследчых заданняў або праектаў

Урок фізікі 8 клас па тэме “Пастаянныя магніты”. Арганізуецца работа ў парах па даследаванні ўласцівасцей паласавога магніта.  

  1. Метад “Віртуальная экскурсія”

Урок астраноміі па тэме “Сонца”, “Сонечная сістэма”, выкарыстоўваючы відэафільмы і магчымасці Інтэрнэту. Галоўная перавага віртуальных экскурсій - не пакідаючы клас пазнаёміцца ​​з аб'ектамі, размешчанымі за межамі кабінета, горада і нават краіны. Гэта павышае інфарматыўнасць і прадукцыйнасць вучэбнай дзейнасці. У ходзе экскурсіі гледачы не толькі бачаць аб'екты, на аснове якіх раскрываецца тэма, чуюць аб гэтых аб'ектах неабходную інфармацыю, але і авалодваюць практычнымі навыкамі самастойнага назірання і аналізу.

  1. Баскет-метад

Заснаваны на імітацыі сітуацыі. Напрыклад, вучань павінен выступіць у ролі гіда і правесці экскурсію па музеі сілы трэння. Пры гэтым яго задача - сабраць і данесці інфармацыю пра кожны экспанат (уласцівасць).

  1. Метад «Займі пазіцыю»

Абмеркаванне пачынаецца з пастаноўкі дыскусійнага пытання, г.зн. пытання, што прадугледжвае супрацьлеглыя, узаемавыключальныя адказы (напрыклад, «Ці магчымы свет без трэння?»).

Усе ўдзельнікі, падумаўшы над пытаннем, падыходзяць да адной з чатырох таблічак, размешчаных у розных частках аўдыторыі: абсалютна за, абсалютна супраць, хутчэй за, хутчэй супраць. Заняўшы пазіцыю, удзельнікі абменьваюцца думкамі па дыскусійнай праблеме і прыводзяць аргументы ў падтрымку сваёй пазіцыі. Любы ўдзельнік можа свабодна памяняць пазіцыю пад уплывам пераканаўчых аргументаў.

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Владыка Т.Ю.

На арганізацыйныя этапе

  1. Метад “Памяняемся месцамі”

 Дзеці становяцца ў круг. Настаўнік прапануе памяняцца месцамі тых, хто з задавальненнем сабіраўся ў школу, хто ўжо прачнуўся; хто прагне дзейнасці; хто еў на сняданак кашу або бутэрброд;  дабіраўся да школы пешшу, на аўтобусе альбо на аўтамабілі; у каго добры настрой;  хто хоча даведацца што-небудзь новае і г.д.

  1. Метад “Камплімент”

Кожнаму навучэнцу неабходна сказаць штосьці прыемнае суседу па парце ці таму, хто сядзіць злева/ справа. Заданне можна ўскладніць, калі папрасіць выкарыстоўваць пры гэтым словы па пройдзенай тэме.

  1. Метад “Інтэрв’ю”

Педагог прапануе вучням вызначыць сабе субяседніка. Яны садзяцца побач. Далей настаўнік прапануе 2-3 пытанні для інтэрв’ю. На працягу 3 мінут субяседнікі абменьваюцца інфармацыяй паміж сабой па прапанаваных пытаннях (інфармацыю можна сцісла фіксаваць у сшытку). Прынцыпова важна даваць на абмен інфармацыяй не больш за 5 хвілін. Гэта пабуджае ўдзельнікаў да праяўлення ўмення слухаць і чуць. Далей настаўнік па чарзе прапануе пары аператыўна прадставіць атрыманую інфармацыю (кожны ўдзельнік прадстаўляе не сваё меркаванне, а  свайго суразмоўцы)

  1. Метад “Інтэлектуальныя арэлі”

Дыскусія па прапанаванай праблеме, актуальным пытанні. Напрыклад, пры вывучэнні ў 6 класе твора “Прытча пра блуднага сына” прапануецца вучням праблемнае пытанне: “Што значыць атрымаць перамогу над самім сабой?”. Нехта з вучняў дае адказ, настаўнік выслухоўвае яго, каменціруе адказ наконт інтэнсіўнасці “разгойдвання арэляў” і перадае права слова наступнаму вучню. Магчыма, што права перадачы адказу можа належаць і самому вучню, які выказаўся: ён прапануе адказаць таму аднакласніку, чыё меркаванне цікавіць яго асабіста. Настаўнік падводзіць вынік дыскусіі, абагульняе яе.

На этапе замацавання новых ведаў і спосабаў дзейнасці

  1. Метад “Бура прапаноў” – гэта метад навучання, які дапамагае знайсці новыя рашэнні шляхам вызвалення індывідуальных здольнасцей мыслення. Ён забяспечвае пераадоленне стэрэатыпаў, пазбяганне атмасферы спаборніцтва і пераход да эфектыўнага супрацоўніцтва.

Выкарыстанне прыёмаў “Дапішы сказ”, “Знайдзі сваё” на ўроках беларускай мовы развіваюць лагічнае мысленне навучэнцаў, дапамагаюць беражліва ставіцца да кожнага слова.

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Шушкевіч А.А.

 

  1. Метад “Мазгавы штурм”

Мазгавы штурм прымяняецца з мэтай атрымаць як мага больш адказаў. Мазгавы штурм мусіць праходзіць хутка (3-5 хвілін). Напрыклад, настаўнік ставіць праблемнае пытанне: чаму словы унія і ўніяты пішуца па-рознаму? Вучні павінны прапанаваць свае ідэі.

  1. Метад “Завяршы фразу”

Пры вывучэнні тэмы “Правапіс мяккага знака і апострафа” прапануецца фраза “Мяккі знак пішацца ў назоўніках…”, вучні могуць напісаць розныя варыянты (перад канчаткам – мі, на канцы слоў у родным склоне, калі назоўнік заканчваецца на -ня, перад суфіксам-чык-, калі слова заканваецца на –нь і г.д.), якія потым абагульняюцца і выводзіца правіла.

  1. Метад “Лічбавы дыктант”

Вучням прапануюцца сцверджанні па тэме ўрока, правільныя сцверджанні абазначаюцца лічбай 1, няправільныя – 0, у выніку атрымліваецца лічбавы адказ, які проста правяраецца (100111010).

  1. Метад “Лаві памылку”

Прапануюцца словы з арфаграфічнымі памылкамі альбо сказы з пунктуацыйнымі памылкамі. Задача: знайсці памылку і абгрунтаваць з дапамогай правіла.

  1. Метад “Камунікатыўная атака”

Называюцца словы на пэўнае напісанне, можна аб’яднаць іх адной тэматыкай, з адной літары і г.д. Напрыклад, пры вывучэнні тэмы “Правапіс падоўжаных зычных” прапануецца назваць імёны (Наталля, Ганна, Генадзь, Ілья), дадзеныя словы класіфікуюцца па напісанні.

  1. Метад “Лагічны ланцужок”

Вучні падбіраюць апорныя словы, напрыканцы складаюць правіла з дапамогай слоў. Напрыклад, ланцужок на слова “Коска” – знак прыпынку, адасабленне, аднародныя члены сказа,складаназлучаны сказ, складаназалежны сказ.

  1. Метад “Дапоўні тэкст”

Пры вывучэнні тэмы “Адасобленыя члены сказа. Знакі прыпынку” прапануецца тэкст, які неабходна дапоўніць адасобленыымі членамі сказа і паставіць знакі прыпынку.

  1. Метад незакончаных сказаў.

Пры вывучэнні тэмы “Працяжнік паміж дзейнікамі і выказнікам” прапануюцца пытанні: “Я зразумеў, што працяжік ставіцца, калі дзейнік і выказнік выражаны….”, “Я недастаткова засвоіў пастаноўку працяжніка ў выпадках…”.

Старонка настаўніка матэматыкі Юшко С.М.

 

  1. Гульня “ПАСЬЯНС” (замацаванне тэарэтычнага матэрыяла).

Пасьянс змяшчае 20 картак, на якіх запісаны 10 формул (левая частка формулы на адной, правая – на другой). Калі пара картак складае формулу, камандзе залічваецца “бонус”. Пераможца – каманда, якая хутчэй складзе свой пасьянс. Урок алгебры ў 9 класе па тэме “Выразы і іх пераўтварэнні. Паўтарэнне”

 

  1. Гульня “МАРСКІ БОЙ” (праверка засваення ведаў)

Дзве каманды (“караблі”) задаюць і адказваюць на пытанні па тэме (“вядуць бой”). Урок матэматыкі ў 5 класе па тэме “Звычайныя дробы. Складанне і адніманне”

 

  1. Прыем “МАЗГАВЫ ШТУРМ”

Пошук рацыянальнага шляху рашэння задачы або шляхоў рашэння праблем. Урок алгебры ў 7 класе па тэме “Раскладанне мнагачленаў на множнікі”, урокі  геаметрыі.

 

  1. Метад атрымання адваротная сувязі “НЕЗАКОНЧАНЫ СКАЗ”

 

  1. Метад “Творчых заданняў”

Складанне ўраўненняў, задач па адпаведнай тэме. Урок матэматыкі ў 5 классе па тэме “Ураўненні”, “Рашэнне задач з дапамогай ураўненняў”.

 

  1. Метад “Матэматычная карусель”

Каманднае спаборніцтва па рашэнню рознаўзроўневых задач.

 

  1. Прыем “Знайсці памылку”

 

  1. Прыем “Работа з каментарыямі”

 

Старонка настаўніка пачатковых класаў Маскаленка Т.Р.

  1. Метад “Ці верыце вы?”

Тэма ўрока “ Глеба”  3 клас.  Пытанні:

- … вецер можа разбурыць горы?

- … лісце, якое апала ўвосень, шкодзіць глебе?

- … норы жывёл, якія жывуць у глебе, разбураюць  яе?

- … расліны ўдзельнічаюць ва ўтварэнні  глебы?

- … глеба - наша  карміцелька?

  1. Метад “Ведаю. Хачу даведацца. Даведаўся.”

Для фарміравання лепшага разумення і актуалізацыі базавых ведаў вучням прапануецца запоўніць першыя два слупкі ў табліцы. Працаваць можна індывідуальна ці ў падгрупе. Пасля  вывучэння тэмы запаўняецца трэці слупок.  Тэма “ Сказ”

Ведаю

Хачу даведацца

Даведаўся

1…адзінка мовы.

2….для зносін з людзьмі… 3….складаецца са слоў

1. Якія  бываюць?

2. Як вымаўляюцца?

3. Як  афармляюцца на пісьме?

 

  1. Метад “Напісанне сінквейна” 

Навучэнцам  прапануецца складанне сінквейна  прачытаўчы твор.Складанне сінквейна  патрабуе ад вучня ў кароткіх выразах рэзюмаваць навучальны матэрыял.  Тэма  “Арганізм    чалавека”

  1. арганізм
  2. жывы, які дзейнічае
  3. камандуе, працуе, забяспечвае
  4. працуе як гадзіннік
  5. механізм
  6. Метад ”Кошык паняццяў”

На дошцы партрэт  (гістарычны дзеяч Я. Мудры)…

— Якія асацыяцыі ўзнікаюць, гледзячы на партрэт гэтага чалавека?

 

                             

 Прагназіруемы адказ:    князь, правадыр дружыны, кіраўнік, будаўніцтва цэркваў, навучанне грамаце, прыняцце законаў, будаўніцтва гарадоў, забеспячэнне міру, бяспекі.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Філістовіч С.Р.

  1. Прыём «Правільна - няправільна». Пры выкананні прыёму навучэнцы ўважліва чытаюць зцвярджэнні і вырашаюць, правільныя яны ці не. Гэта можа быць добрым спосабам замацаваць старыя паняцці, нацэліць навучэнцаў на пошук патрэбных адказаў.
  2. Прыём «Бананы». Выкарыстоўваецца як размінка ці наадварот абагульненне тэмы. Слова падбіраецца як ключавое да тэмы ўрока.

1) (Надпіс на дошцы: ШБІАСНТАЛНЕЫ) Закрэсліце ў гэтым радку шэсць літар такім чынам, каб літары, якія застаюцца (без змены сваёй паслядоўнасці), складалі б важнае па тэме ўрока слова. (Бананы.)

2) (Надпіс на дошцы: аясібдгубўсцгееыаркбг) Закрэсліце літары, якія паўтараюцца больш за адзін раз, прачытайце сказ. (Я іду ў цырк.)

3.Прыём «Зборшчыкі».  Групе або пары навучэнцаў прапануецца з асобных слоў сабраць тэкст або правіла.

  1. Прыём «Канструктар». Да ўрокаў рускай (беларускай) мовы:

з слова «грамотей» составить 10 слов. ( Герой, гром, гора, гам, рота, рот, метр, метро, море, тема.)

  1. Дыдактычная гульня «Знайдзі памылку». Да ўрокаў рускай (беларускай) мовы, курса чалавек і свет, літаратурнага чытання.

Прыклад ўрока рускай мовы: учитель называет ряд слов, обозначающих названия предметов и допускает одну «ошибку». Учащиеся должны определить, какое слово лишнее и почему.

  1. Кукла, дом, море, вышла, ученик.
  2. Карта, солнце, железный, дверь, моряк.
  3. Метад «Адлюстраванне інфармацыі». Урок літаратурнага чытання, выяўленчага мастацтва. Паслухаўшы апавяданне, адлюстраваць яго ў малюнках.
  4. Работа ў парах. Прыём «Настаўнік - вучань».

1) Урок літаратурнага чытання. Узаемаправерка чытання.

2) Урокі рускай, беларускай мовы, матэматыкі. Узаемаправерка пісьмовага задання.

  1. Прыём «Ланцужок». Групам прапануецца размеркаваць паміж сабой часткі апавядання, прачытаць яго ланцужком (або самому сабе - кожны сваю частку ў залежнасці ад велічыні і характару твора), пераказаць кожнаму сваю частку, каб атрымаўся калектыўны пераказ усяго тэксту.
  2. Прыём «Чытанне па ролях». Усе дзеючыя асобы апавядання або казкі запісваюцца на дошцы. Ствараюцца групы, вучні самі размяркоўваюць ролі. Ролю аўтара бярэ на сябе, як правіла, найбольш моцны вучань, а астатнія ролі размяркоўваюцца па ступені цяжкасці. Каля дошкі выступаюць ўсёй групай.
  3. Ролевая гульня «Інсцэніроўка». Інсцэніроўка тэксту або яго часткі ўдзельнікамі групы з загадзя размеркаванымі ролямі.

 

Старонка настаўніка пачатковых класаў Максімовіч Т.П.

  1. Метад «Снежны ком»

Слухачы па чарзе называюць тэрміны па тэме. Першы ўдзельнік называе свой тэрмін, другі паўтарае папярэдні тэрмін і называе свой і г.д. Далей можна даць вызначэння некаторых тэрмінаў.

  1. Метад «Градуснік»

Выкладчык прапануе слухачам пры дапамозе пункту зафіксаваць на «градусніку» сваю ацэнку прапанаванага крытэрыю.

напрыклад:

  • ацэнку сваёй гатоўнасці да занятку;
  • ацэнку выканання індывідуальнага задання;
  • ацэнку ведаў па вывучанай (новай) тэме і г.д.

Рэалізацыя методыкі прадугледжвае як калектыўную, так і індывідуальную форму правядзення.

  1. Метад «Больш-лепш» (Пытанні-адказы)

Алгарытм правядзення:

  1. Выбар вядучага. На пачатковым этапе засваення методыкі ў ролі вядучага рэкамендуецца выступаць выкладчыку.
  2. Стварэнне каманд удзельнікаў. Вядучы прапануе слухачам разбіцца на каманды (па радах, па алфавіце, па гендэрных адрозненнях, па ўзросце, па форме або колеры адзення і г.д.).
  3. Стварэнне групы «экспертаў».
  4. Вядучы прапануе ўдзельнікам тэкст (у пісьмовым варыянце). Удзельнікі каманд (па ланцужку) складаюць і запісваюць на аркушы паперы (фармат АЗ) пытанні, якія адлюстроўваюць змест прапанаванага тэксту. Кожнай камандзе адводзіцца 10 мінут на выкананне задання.
  5. Лісты паперы з запісанымі на іх пытаннямі вывешваюцца на дошцы. Каманды прадстаўляюць свае пытанні, каманда-сапернік на іх адказвае.
  6. Выніковасць дзеянняў каманды ацэньваецца па колькасці складзеных пытанняў і па колькасці правільных адказаў на пытанні каманды-саперніка.

У працэсе рэалізацыі дадзенага метаду вядучы вядзе хранаметраж часу (10 хвілін на выкананне задання. «Эксперты» сочаць за правільнасцю складзеных пытанняў, а таксама за правільнасцю адказаў каманд).

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Ерашонак В.А.

 

  1. Метад “Памяняемся месцамі”.

     Прымяняецца пераважна пры рабоце з вучнямі 5-7 класаў на арганізацыйным этапе ўрока з мэтай стварэння камфортнай спрыяльнай атмасферы. Дзеці пры гэтым становяцца ў кола. Настаўнік прапаноўвае памяняцца месцамі тых, хто прагне актыўнай дзейнасці; у каго добры настрой; хто піў раніцай гарбату; у каго ёсць што-небудзь белае ў адзенні, і г.д.

  1. Метад “Трымайся да перамогі”.

    Выкарыстоўваецца для праверкі тэарэтычных ведаў. Кожнаму з іх па чарзе задаецца пытанне па тэме. Той, хто адказвае правільна, працягвае ўдзел у гульні. Перамагае вучань, які змог адолець усе пытанні, у тым ліку і тры фінальныя. Такую работу можна праводзіць па групах, калі адна з іх задае пытанні, а другая - адказвае.

  1. Метад “Асацыятыўны рад”.

     Вучні будуюць асацыятыўныя рады або вызначаюць і вывучаюць па прапанаваных асацыяцыях пэўныя паняцці.

  1. Метад “Адгадай”.

     Выкарыстоўваецца пры вывучэнні граматычных катэгорый  розных часцін мовы.

  1. Метад “Завяршы фразу”.

     Настаўнік прапануе вучням запісаць у сшытку пачатак фразы (у адпаведнасці з тэмай урока), якую неабходна завяршыць.

  1. Метад ролевай гульні.

     Рэалізуецца праз стварэнне стэрэатыпных камунікатыўных сітуацый, інтэрв’ю, прэс-канферэнцыі.

  1. Метад рашэння камунікатыўных задач рознага ўзроўню складанасці:

тэкставыя заданні (дапоўніць, прадоўжыць, аднавіць, стварыць тэкст), задачы, звязаныя з выпрацоўкай стратэгіі і тактыкі паводзін у акрэсленай камунікатыўнай сітуацыі (дадзена апісанне сітуацыі, вызначана мэта – неабходна паказаць шляхі, спосабы і сродкі яе дасягнення), заданні, звязаныя з удасканаленнем аргументацыйных уменняў і іншыя.

 

Старонка настаўніка гісторыі Акуліч А. Р.

 

1.Метад «Няскончаныя прапановы»

Навучэнцам раздаюцца загадзя два лісточкі рознага колеру з няскончанымі прапановамі: «Ад урока мы чакаем ...", "Мы б не хацелі на ўроку ...». Задача: закончыць прапанову, у якім можна адлюстраваць жаданыя веды, уменні, навыкі, настрой, плануемы вынік і г.д.

2.Метад «Дакладна - не дакладна»

  • Абвяшчаецца тэма ўрока.
  • Настаўнік зачытвае пытанні і здагадкі па тэме - не больш за 10-12.
  • Вучні ў сшытках або на асобных лісточках фіксуюць адказы з дапамогай значкоў "+" і "-".
  • На стадыі рэфлексіі зноў настаўнік вяртаецца да складзеных табліц. Настаўнік зноў зачытвае пытанні, і навучэнцы адзначаюць, якія з іх перакананняў аказаліся вернымі, а якія змяніліся ў ходзе ўрока, у сувязі з новай атрыманай інфармацыяй.

Пытанні:

  1. Ці верыце вы, што аграрная рэформа Сталыпіна была выгадная толькі заможным сялянам?
  2. Ці верыце вы, што рэформа мела толькі станоўчыя наступствы?
  3. Ці верыце вы, што рэформа прывяла да росту прадукцыйнасці сельскай гаспадаркі?
  4. Метад «Мазгавога штурму»

 Можна разгледзець тэму: «Знешняя палітыка». Настаўнік фармулюе пытанне: «Што такое знешняя палітыка дзяржавы і на што яна можа быць накіравана?».

Дзеці мяркуюць: «Гэта адносіны адной дзяржавы з іншымі», «Заваёвы», «Гандаль», «Абмен ведамі», «Абмен рэсурсамі», «Сумесная вытворчасць», «Сумесная абарона ад агульнага ворага».

У ходзе абмеркавання пажадана прыйсці да таго, што ўсе гэтыя напрамкі дзейнасці  важныя для жыцця дзяржавы.

  1. Метад для рэфлексіі «Востраў»
  2. На вялікім аркушы паперы малюецца карта з выявай вострава з наступнымі назвамі: в. Радасць, в. Суму, в. Здзіўлення, в. Трывогі, в. Чакання, в. Прасвятлення, в. Натхнення, в. Задавальнення, в. Асалоды і інш. На карту наносіцца таксама Бермудскі трохвугольнік.
  3. Карта астравоў вывешваецца на дошцы (сцяне) і кожнаму вучню прапануецца выйсці да вострава і маркерам (фламастэрам) намаляваць свой караблік у адпаведным раёне карты, які адлюстроўвае душэўны, эмацыйна-пачуццёвы стан ўдзельніка пасля праведзенага на ўроку ўзаемадзеяння.

Старонка настаўніка гісторыі Маркевіч Л.Ф.

 

Метад "Фішбоун" (Рыбін шкілет)

Складанне схемы Фішбоун

 

Схема ўключае ў сябе асноўныя чатыры блокі, прадстаўленыя ў выглядзе галавы, хваста, верхніх і ніжніх костачак. Злучным звяном выступае асноўная костка або хрыбет рыбы. Галава - праблема, пытанне або тэма, якія падлягаюць аналізу. Верхнія костачкі (размешчаныя справа пры вертыкальнай форме схемы або пад вуглом 45 градусаў зверху па гарызантальнай) - на іх фіксуюцца асноўныя паняцці тэмы, прычыны, якія прывялі да праблемы. Ніжнія костачкі (малююцца насупраць) - факты, якія пацвярджаюць наяўнасць сфармуляваных прычын, або сутнасць паняццяў, паказаных на схеме. Хвост - адказ на пастаўленае пытанне.

Формы работы на ўроку

  • Індывідуальная работа. Усім навучэнцам раздаецца для аналізу аднолькавы тэкст і перад кожным ставіцца мэта - запоўніць схему «Рыбін шкілет» на працягу 10 хвілін. Затым праходзіць абмеркаванне вынікаў, абмен думкамі і запаўненне агульнай схемы на дошцы.
  • Праца ў групах. Кожная з груп атрымлівае свой тэкст. Чытанне тэксту адбываецца індывідуальна, а яго абмеркаванне - у групах. Агульная схема Фішбоун запаўняецца на аснове меркаванняў груп.

Фішбоун на ўроку гісторыі па праблеме «Прычыны феадальнай раздробленасці Русі».

  • Галава - Прычыны феадальнай раздробленасці.
  • Верхнія костачкі - Імкненне феадалаў да незалежнасці; ўскладненне сацыяльнай структуры; спрыяльнае знешнепалітычная абстаноўка.
  • Ніжнія костачкі - Перасталі дзяліцца з Кіевам; з'явілася дваранскае саслоўе; адсутнасць знешняй пагрозы.
  • Хвост - Феадальная раздробленасць была непазбежнай.

Страница учителя русского языка и литературы Ерошонок М.Н.

Организационный этап. Для организации групповой работы на уроке   можно использовать следующие приёмы:

  1. Приём«Сладкоежка»

После приветствия учитель желает учащимся хорошего настроения и угощает конфетами. Учащиеся объединяются в группы по цвету фантиков конфет.

  1. Приём «Счастливый номер»

Объединяются в группы учащиеся  с одинаковыми номерами. Способы получения номера различны: раздать на перемене, прикрепить на парту, вложить в тетрадь с домашним заданием и т.д.

Этап целеполагания.

  1. Приём «Шифровка»

Расшифруйте тему урока и запишите её в тетрадь (Имя прилагательное).

 

 

Этап закрепления изученного.

  1. Игра "Цепочка" (можно проводить как письменно, так и устно).

Аналогично известной детям игре в слова, когда называют слово, а следующий участник должен назвать слово на ту букву, на которое оканчивается предыдущее. Условие: слова должны быть словарными. БерёзА - АккуратнО - ОптимизМ - МиллиарД

Этап рефлексии.

  1. Приём «Ладошки».

Прошу детей поставить перед собой ладони и представить, что в правой — знания, полученные на уроке (Что это за знания?), в левой — эмоции, пережитые на уроке (Какие это эмоции?). Затем ладони соединяются вместе, и учитель подводит итог: «Всё, что в ваших ладонях, останется с вами после сегодняшнего урока».

      Страница учителя русского языка и литературы Шачиковой Е.В.

 

  1. Метод «Мозговой штурм»

Знание  о мифах (5 кл.) как жанрах устного народного творчества; знание новых слов: «кифара», «певцы-рапсоды»; умение составлять краткие записи по содержанию литературоведческой статьи; формирование интереса к содержанию мифов; умение сотрудничать  позволяет получить  этот метод.

Ресурсы: 6 листов белой бумаги А4, 6 маркеров (ручек), учебник литературы. 

1 шаг. Ученики подбирают слова, ассоциирующиеся со словом МИФ, и оформляют запись на доске в форме «Солнышка». В диске солнца записывают слово МИФ, а на лучах – слова-ассоциации.

2 шаг. Ученики делятся на 6 групп и записывают на лист белой бумаги А-4 ответ на вопрос: что такое мифы? При этом используется следующий план (заранее записанный на доске):

  1. Из какого языка пришло слово «миф» и что оно обозначает
  2. Кто был создателем мифов?
  3. О чем рассказывалось в мифах?

3 шаг.  Ученик от каждой группы читает краткую запись. Остальные слушают.

4 шаг. Ученики в группах знакомятся со статьей учебника «Мифы Древней Греции», обсуждают ее содержание и дописывают новую информацию на листе белой бумаги А4.

5 шаг. Ученик от одной из групп зачитывает дописанную информацию, остальные слушают, обсуждают, добавляют.

  1. Метод «Интервью»

Ресурсы: 5 листов белой бумаги А4, 5 листов анкеты с вопросами, 5 маркеров.

1 шаг. Ученики делятся на 5 групп или работаю в паре.  Каждая  группа получает 1 лист белой бумаги А4, маркер, лист анкеты с вопросами.

2 шаг. В группе выбирается (по желанию или жеребьевке) ученик – интервьюер, который будет задавать вопросы анкеты каждому ученику группы, и записывать ответы.

3 шаг. После того, как в каждой группе было проведено интервью и записаны ответы на вопросы, ученики каждой группы оформляют ответы на каждый вопрос, используя следующие схемы: А: “ П”. “П”, - а. А: “П?”  “П?” - а. Ответы записываются на листы бумаги А4 и вывешиваются по периметру класса. (А –  автора, «П» - прямая речь).

4 шаг. Все учащиеся ходят по классу и знакомятся с работами друг друга.

  1. Метод «Два, четыре – все вместе»

Данный вид деятельности  позволяет самостоятельно вывести правило о написании гласной в приставках ПРЕ - и ПРИ –(6 класс), формирует навык правописания слов с приставками ПРЕ- и ПРИ-, развивает способность к анализу и синтезу.

Технология:

1 шаг. Ученики класса делятся на пары и получают карточку с заданием и таблицей.

2 шаг. Ученики в парах читают текст стихотворения и выбирают слова с приставками ПРЕ - и ПРИ - и распределяют их в таблице, ищут закономерности и составляют правило написания гласных в приставках ПРЕ - и ПРИ -.

3 шаг. Пары объединяются в четверки и корректируют, дополняют таблицы.

4 шаг. На каждое значение слов с приставками ПРЕ - и ПРИ - читаются от группы слова. Остальные слушают, дополняют

  1. Метод «Дебаты»

Нравственные проблемы повести «Станционный смотритель», её гуманизм. Общечеловеческая тема «блудных детей».

1 шаг. Класс делится на 2 группы.

2 шаг. Ученики одной группы обсуждают и записывают аргументы в пользу («за») положительного ответа на проблемный вопрос, записанный на доске, ученики второй группы – в пользу отрицательного ответа («против»).

«Кто оказался счастливее: блудный сын, успевший вернуться к своему отцу, или Дуня, нарядная, разбогатевшая?»

3 шаг. Ученики первой группы высказывают своё доказательство в пользу своей точки зрения и выслушивают от учеников второй группы свое доказательство. Обсуждение продолжается до тех пор, пока стороны не высказали все свои аргументы и контраргументы.

 

свернуть

Школьный электронный блокнот 2017

Электронны блакнот «Тлумачальна-ілюстрацыйныя, эўрыстычныя і праблемна-пошукавыя прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў»
развернуть
 

Старонка настаўніка хіміі Кіпель З.А.

 

  1. Прыём “Калі б …”

Навучэнцам прапануецца ўявіць карціну свету, калі ў ім раптам што-небудзь зменіцца ці адбудзецца.  Такія заданні патрабуюць  глыбокіх ведаў, дазваляюць лепш  зразумець, як  пабудаваны свет, законы прыроды, развіваюць  міжпрадметныя сувязі, здольнасць  фантазіраваць, уяўляць мысленна карціны свету.

Падчас вывучэння тэм курса хіміі ці біялогіі аб значэнні рэчываў, з’яў (кіслароду, бялкоў, акісляльна-аднаўленчых працэсаў)  або раслін, класаў жывёл і г.д.  на прыкладзе водарасцей, навучэнцам прапануецца ўявіць,  што здарылася б з навакольным асяроддзем, калі б водарасці раптам зніклі з твару Зямлі.

  1. Метад “Інтэлектуальны канфлікт”

 Спачатку дэманструюцца нейкія, на першы погляд, розныя рэчы ці насенне раслін, затым заданне: на аснове якіх прыкмет гэтыя расліны можна аб’яднаць у адно сямейства? Або паставіць пытанне: што агульнае у гэтых прадметаў? (мел, мармур, вапняк, або “сухі” лёд, вогнетушыцель і мінералка).

  1. Даследчы метад

Сутнасць яго заключаецца ў тым, што настаўнік фармулюе праблему, а навучэнцы павінны яе  асэнсаваць, прапанаваць гіпотэзу, скласці план яе праверкі, праверыць і зрабіць вывады.  У выніку атрыманыя ў ходзе пошуку веды  адрозніваюцца сваёй глыбінёй, працэс навучання праходзіць інтэнсіўна, а навучэнцы праяўляюць зацікаўленасць пастаўленай праблемай.

Так, у 10 класе па тэме “Хімічныя ўласцівасці глюкозы”  не паведамляю аб рэакцыях, характэрных для яе, а прапаную ў выніку самастойнага  даследавання даведацца аб рэакцыях, абумоўленых наяўнасцю гідраксільнай  і альдэгіднай груп.

 

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Судніковіч Ж.С.

  1. Прыём “Асацыятыўны рад”

 Ад вучняў патрабуецца ўменне будаваць асацыятыўныя рады ці па асацыяцыях пазнаваць загаданае паняцце. Напрыклад, на ўроку па тэме “Назоўнік”.

Асацыяцыі: адушаўлёны і неадушаўлёны, агульны і ўласны, канкрэтны і абстрактны. Што гэта?

  1. Метад “Трымайся да перамогі”

Заключаецца ў праверцы тэарэтычных ведаў вучняў як па тэме ўрока, так і па засваенні асноўных тэарэтычных паняццяў па вывучаным раздзеле. Методыка правядзення: усе вучні ў класе падымаюцца, кожнаму па чарзе задаецца пытанне. Вучні хутка на яго павінны адказаць. Той вучань, які правільна адказвае на пытанне, прадаўжае ўдзел у гульні, хто не змог адказаць, займае сваё месца за партай. Перамагае ў гульні той вучань, які змог адказаць на ўсе пытанні. Пераможца атрымлівае дзесяць балаў. Асабліва эфектыўная гульня ў класах з невялікай колькасцю вучняў. Можна праводзіць як групавую форму работы, калі адна група задае пытанні, а другая на іх адказвае. Напрыклад, па тэме “Фанетыка” ў пятым класе прапаноўваю наступныя пытанні:

-Што вывучае фанетыка?     -Што такое гук і літара?

-Назавіце галосныя гукі, чым яны адрозніваюцца ад зычных?

-Назавіце парныя звонкія і глухія зычныя гукі.

-Што вы ведаеце пра цвёрдыя і мяккія зычныя?

-Калі пасля ў знаходзяцца літары е,ё,я,ю,і ,апостраў ...

-Прывядзіце прыклады азванчэння , аглушэння.

  1. Метад “Альтэрнатыўны тэст”

 Класу прапануецца па яшчэ не вывучанай тэме паслухаць ланцужок правільных і памылковых сцвярджэнняў, а яшчэ лепш – прадэманстраваць напісанае на дошцы, каб вучні маглі зрокава назіраць за пададзенымі фактамі, прапанаваць выбраць тыя, што на іх думку, з’яўляюцца правільнымі, абгрунтаваць гэта.

Старонка настаўніка замежнай мовы Сэсаравай А.І.

  1. Метад «Cluster-Method»

Cluster-Method - служыць для стымулявання разумовай дзейнасці. Спантаннасць, вызваленая ад крытычных адзнак. Графічны прыём сістэматызацыі матэрыялу. Думкі паступова размяшчаюцца ў пэўным парадку.

Тэхналогія складання:

  • Ключавое слова;
  • Запіс слоў, якія спантанна прыходзяць у галаву, запісваюцца вакол асноўнага слова. Яны абводзіцца і злучаюцца з асноўным словам.
  • Кожнае новае слова ўтварае сабой новае ядро, якое выклікае далейшыя асацыяцыі. Такім чынам, ствараюцца асацыятыўныя ланцужкі.
  • Узаемазвязаныя паняцці злучаюцца лініямі.

Кластары могуць стаць як вядучым прыёмам на стадыі выкліку. Сістэматызацыя інфармацыі, атрыманай да знаёмства з асноўнай крыніцай (тэкстам) у выглядзе пытанняў або загалоўкаў сэнсавых блокаў, на стадыі рэфлексіі. Выпраўленне няправільных здагадак ў папярэдніх кластарах, запаўненне іх на аснове новай інфармацыі, устанаўленне прычынна-следчых сувязяў паміж асобнымі сэнсавымі блокамі (індывідуальна і ў групах) так і стратэгіяй урока ў цэлым.

  1. Метад “Jigsaw

Пры працы з тэкстам:

Навучэнцы разбіваюцца на групы па 4-6 чалавек, у тым ліку як моцных, так і слабых вучняў і кожны атрымлівае для распрацоўкі подтему або частка тэксту (невялікі па аб'ёме матэрыял) і ідзе абмен інфармацыяй у групе, кожны з'яўляецца экспертам у сваім пытанні. Усе слухаюць адзін аднаго, задаюць пытанні, робяць пазнакі, гэта адзіны спосаб пазнаёміцца з усёй інфармацыяй.  

Пры працы з граматычным матэрыялам:

Напрыклад, пры вывучэнні тэмы The Past perfect Tense класу прапануецца запоўніць табліцу з графамі: "Выпадкі ўжывання"/ "Паказальнікі" / "Схемы".

Клас дзеліцца на тры групы. Усе групы запаўняюць табліцу цалкам. У кожнай камандзе ёсць эксперты па "выпадкаў ужывання", "паказальнікам", "схемах". Яны сустракаюцца, раяцца, затым прыносяць інфармацыю ў свае групы. У выніку ўзаемадзеяння навучэнцы сістэматызуюць веды па вывучаемай тэме.

  1. Метад «Brain Storming»

Шляхам мазгавой атакі навучэнцы называюць усё, што яны ведаюць і думаюць па агучанай тэме, праблеме. Усе ідэі прымаюцца, незалежна ад таго, правільныя яны ці не. Роля настаўніка — роля вядучага, які нагадвае вучням разважаць, пры гэтым уважліва выслухоўваючы іх меркаванні, і сочыць за правільнасцю за выканання тэхналогогіі.

Teacher: What comes to mind when you hear the expression: What is a calendar?

Старонка настаўніка працоўнага навучання і чарчэння Кавалёвай Ж.Л.

 

  1. Гульня «Вясёлыя майстры»

Мэта: замацаваць веды вучняў аб народных промыслах; выхоўваць цікавасць да твораў народнага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Змест: Сярод картак з элементамі узораў розных народных промыслаў трэба знайсці тыя элементы узораў, якія адпавядаюць зададзенаму народнаму промыслу.

  1. Гульня «Дамалюй»

Мэта: замацаваць веды вучняў аб народных промыслах; выхоўваць цікавасць да твораў народнага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Змест: адгадаць і дамаляваць элементы дадзенага роспісу.

Пытанні:

Што такое арнамент?

Якія бываюць арнаменты?

Якія вы ведаеце народныя промыслы?

Якія вырабы Гжэльскі майстроў вы ведаеце?

З якога матэрыялу выраблена посуд для Гжэльскі роспісу?

Якія колеры выкарыстоўваюцца ў Гжэльскі роспісу?

Што вы ведаеце пра дымкаўскую цацку?

Якія колеры і якія элементы роспісу выкарыстоўвае мастак?

  1. Гульня «У музеі Восені»

Мэта: развіваць у дзяцей назіральнасць і зрокавую памяць; выхоўваць цікавасць да твораў выяўленчага мастацтва.

Дыдактычны матэрыял: 5-6 рэпрадукцый восеньскіх краявідаў, невядомых навучэнцам.

Змест: адзін вучань выбірае карціну і распавядае пра яе другому вучню, а ён павінен будзе яе знайсці сярод іншых карцін.

  1. Гульня «Складзі кветку»

Мэта: развіваць назіральнасць і зрокавую памяць.

Дыдактычны матэрыял: наборы картак лато з выявай частак розных кветак.

Кожнаму ўдзельніку гульні выдаецца пакет з карткамі, на якіх намаляваны часткі розных палявых і садовых кветак. У кожнага гульца знаходзяцца часткі трох ці чатырох кветак. Па камандзе дзеці дастаюць з пакетаў іх змесціва і пачынаюць з картак-частак складаць цэлыя кветкі. Выйграе той, хто правільна і хутчэй выканаў умовы гульні.

Старонка настаўніка біялогіі Рудніцкай А.Я.

 

1.Метад “ужыўлення”.

З дапамогай пачуццёва-вобразных і разумовых уяўленняў вучань спрабуе «перасяліцца» у вывучаемы аб'ект, адчуць і спазнаць яго знутры. Ужывацца ў сутнасць свечкі, дрэва, каменя, кошкі, воблака і іншых адукацыйных аб'ектаў дапамагае прымяненне слоўных прадпісанняў тыпу: “Уявіце сабе, што вы тая расліна, якая стаіць перад вамі, ваша галава - гэта кветка, тулава - сцябло, рукі - лісце, ногі - карані ...”. У моманты найлепшага “ўжыўлення” вучань задае пытанні аб'екту-сабе, спрабуе на пачуццёвым узроўні ўспрыняць, зразумець, убачыць адказы. Якія нараджаюцца пры гэтым думкі, пачуцці, адчуванні і ёсць эўрыстычны адукацыйны прадукт вучня, які можа затым быць выяўлены ім у вуснай, пісьмовай, знакавай, рухальнай, музычнай або рысуначнай форме. Назіранне аб'екта ў дадзеным выпадку пераходзіць як бы ў саманазіранне вучня, калі папярэдне ўдаецца атаясаміць сябе з аб'ектам. Эфектыўна прымяняецца на ўроках біялогіі ў 6-м класе пры знаёмстве з раслінамі.

2.Метад «Мазгавы штурм».

Асноўная задача метаду - збор як мага большай колькасці ідэй у выніку вызвалення ўдзельнікаў ад інэрцыі мыслення і стэрэатыпаў у нязмушаных абставінах. Праца адбываецца ў наступных групах: генерацыі ідэй, аналізу праблемнай сітуацыі і ацэнкі ідэй, генерацыі контр-ідэй. Генерацыя ідэй адбываецца ў групах па пэўных правілах. На этапе генерацыі ідэй любая крытыка забароненая. Усяляк заахвочваюцца рэплікі, жарты. Затым атрыманыя ў групах ідэі сістэматызуюцца, аб'ядноўваюцца па агульных прынцыпах і падыходах. Далей разглядаюцца разнастайныя перашкоды да рэалізацыі адабраных ідэй. Ацэньваюцца зробленыя крытычныя заўвагі. Канчаткова адбіраюцца толькі тыя ідэі, якія не былі аспрэчаны крытычнымі заўвагамі і контр-ідэямі.

 

 

Старонка настаўніка геаграфіі Дземідкевіч А.С.

  1. Метад "Шырата і даўгата"

Удзельнікі (іх павінна быць не менш за 4 чалавек) дзеляцца на чатыры групы. Першая - "паўночная шырата", другая - "паўднёвыя шыраты", трэцяя - "усходняя даўгата", чацвёртая - "заходняя даўгата". Вучні ўперамешку выстраіваюцца ў шарэнгу. Настаўнік называе і паказвае любы геаграфічны аб'ект, удзельнікі хутка ўяўляюць "шырату і даўгату" гэтага аб'екта, якім яна адпавядае павінны прысесці. Напрыклад, Настаўнік на ўроку “Геаграфічныя каарднаты у 6 класе” называе: востраў Мадагаскар; прысядаюць тыя, якія паказваюць "паўднёвую шырату" і ўсходнюю даўгату". Хто памыліўся – атрымлівае штрафное ачко, а пры паўторнай памылку сядае на месца.

  1. Метад “Лічбавы дыктант”

Выкарстоуваецца пры праверкі дамашняга задання. Вучням зачытваюцца сцвярджэнні, яны павінны выбраць правільны адказ. Калі згодны – запісваюць 1, не згодны – 0.

Тэмы “Паазерская правіныя 10 клас”, “Унутраныыя воды Афрыкі 7 клас”

  1. Метад “Геаалфавіт”

Настаўнік задае пытанні на геаграфічныя тэмы, вучні павінны даць адказы, якія пачынаюцца з якой-небудь адной літары. Літару называе настаўнік, напрыклад літару П. Абагульненне па мацеркам 8 клас.

  1. Назавіце вядомага вучонага - географа. Пржэвальскі.
  2. Назавіце краіну нашай планеты. Парагвай.
  3. Назавіце сталіцу дзяржавы. Прэторыя.

4  Якую вы ведаеце раку? Парана.

  1. Назавіце горад. Прая.
  2. Які паўвостраў вы ведаеце? Пірэнейскі.
  3. Якую вы ведаеце горную сістэму? Памір.
  4. Метад “Кластары»

На этапе актуалізацыі ведаў, напрыклад, пры вывучэнні тэмы «Раслінны і жывёльны свет Афрыкі» 7 клас, навучэнцам прапануецца запоўніць на дошцы кластар. Вбраць з прапанаваных малюнкаў, якія адносяцца да:

Птушак – страус, папугаі; капытных – антылопа, зебра; сумчатых –кенгуру, драпежнікаў – леў, леапард, гіены.

  1. Метад “Эсэ”

Творчае заданне на тэму “Палітычная карта” 9 клас. Напісаць эсэ: Якія змяненні могуць адбыцца на палітычнай карце Еўразіі ў будучым?

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Русак Л.Д.

  1. Тлумачальна-ілюстрацыйныя метады і прыёмы.

Правядзенне заняткаў у пункце карэкцыйна-педагагічнай дапамогі немагчыма без нагляднага матэрыялу.

Так, на занятках з дзецьмі з агульным недаразвіццём маўлення, выкарыстоўваецца наглядны дэманстрацыйны матэрыял: выявы літар, прадметныя малюнкі па тэмах “Адзенне”, “Абутак”, “Агародніна”, “Садавіна”, “Мэбля”, “Транспарт” і інш. А таксама раздатачны матэрыял па дадзеных тэмах. На занятках па гукавым аналізе слоў выкарыстоўваюцца наглядныя апоры “Гукавыя домікі”, стужкі “месца гука”.

Гутаркі і тлумачэнні выкарыстоўваюцца  на розных этапах занятку: на этапе азнаямлення з новым матэрыялам, для выяўлення ведаў, якія маюцца ў дзяцей, для праверкі засваення матэрыялу.

  1. Праблемна пошукавы метад

Праблемна-пошукавы метад  на занятках у пункце выкарыстоўваецца пры вызначэнні дзецьмі тэмы занятку. Гэта могуць быць заданні “Вызначы першы гук у назвах малюнкаў і прачытаеш тэму занятку”, “Падзялі літары ў радку на словы” і т.д.

Актыўна выкарыстоўваецца гэты метад на занятках па гукавым і складовым аналізах і сінтэзах.  Вучням прапануюцца заданні: “Складзі слова з першых гукаў у назвах малюнкаў”, “Складзі слова з апошніх гукаў у назвах малюнкаў”, “Назаві слова ў якім першы гук як у слове РАКА, другі гук - як трэці ў слове КРЫЛО, трэці – як першы ў слове БУСЕЛ, чацвёрты – як апошні ў слове СІЛА.”

“Вазьмі першы склад ад слова САВА, трэці  склад ад слова САЛОМА, першы склад ад слова ЛЁТЧЫК. Назаві атрыманае слова”.

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Шабуні Н.І.

 

  1. Тлумачальна-ілюстрацыйныя метады і прыёмы:

Дэманстрацыя, назіранне, тлумачэнне, экскурсія, гутарка, прагляд і абмеркаванне відэафільмаў, стварэнне тэматычных альбомаў і стэндаў.

На занятках выкарыстоўваецца рознага выгляду нагляднасць:

  1. Натуральныя прадметы (посуд, рэчы).
  2. Рэальныя аб'екты (прадпрыемствы, установы, памяшкання).
  3. Муляжы, цацкі, мадэлі, макеты, малюнкі (прадметныя, сюжэтныя) фатаграфіі.
  4. Вучэбныя фільмы, відэафільмы.
  5. Практычны паказ дзеянняў настаўнікам.
  6. Тэхналагічныя, аперацыйныя, прадметныя планы (карты).
  7. Ужыванне гутаркі мэтазгодна на пачатковым этапе азнаямлення з новым матэрыялам для выяўлення наяўных у навучаюцца уяўленняў і ведаў па дадзеных: на этапах праверкі засваення матэрыялу, а таксама з мэтай выкарыстання навучаюцца ва прамовы пэўных слоў, абаротаў, фраз.
  8. Праблемна-пошукавы метад навучання

Характарызуецца ён тым, што змест вучэбнага матэрыялу засвойваецца навучэнцам ў працэсе вырашэння спецыяльна ствараемых праблемных сітуацый. Выкарыстанне паслядоўных прыёмаў: - стварэнне праблемнай сітуацыі; - арганізацыі калектыўнага абмеркавання магчымых падыходаў да яе вырашэння; - выбар рацыянальнага спосабу вырашэння праблемы; - абагульненне атрыманых вынікаў; - фарміраванне высноў.

Тэма «Запіс трёхзначных лікаў».

- Запішыце лікі: - 7 адзінак; - 6 дзясяткаў і 3 адзінкі; - 7 сотняў 1 дзясятак 8 адзінак. (Запіс апошняга колькасці выклікае ў вучняў цяжкасці) - Чаму мы будзем вучыцца на ўроку?

Старонка настаўніка пачатковых класаў Тумашэвіч Л.Р.

 

  1. Гульня "Матэматычнае даміно"
  2. "Навучальныя крыжаванкі", "рэбусы"

Руская мова.  Адгадайце словы.

1очка (одиночка), 1бор (разбор), ш1а (школа), ф1а (фраза), 2д (парад).

  1. "Урокі-конкурсы", "Віктарыны", "КВЗ"
  2. "Задачы - жарты"

Прырыхтуйце 8 паперак з лікамі 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 і 9 і размясціце іх у два слупкі такім чынам (мал. 1).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Мяняючы месцамі ўсяго толькі дзве паперкі, дабіцеся таго, каб сумы лікаў у абодвух слупках былі аднолькавымі. (Адказ: Памяняць месцамі паперкі з лікамі 8 і 9, пры гэтым 9 перавярнуць як 6. Тады ў кожным слупку будзе па 18).

  1. "Эўрыстычныя прыёмы і заданні" на ўроках матэматыкі:

Скласці задачу, матэматычную казку.

Скласці матэматычную крыжаванку, гульню, віктарыну.

Вырабіць матэматычную фігуру.

 

Старонка настаўніка замежнай мовы Міхалькевіча І.І.

  1. Метад “Зігзаг”

Клас дзеліцца на чацвёркі, якія мяняюцца на кожным уроку з тым, каб узніклі нечаканыя новыя камбінацыі. Затым дзецям прапануецца разлічыцца на 1,2,3,4, такім чынам, у кожнага члена групы з'яўляецца свой нумар. Пасля гэтага настаўнік прапануе школьнікам звярнуцца да матэрыялу ўрока. Коратка абмяркоўваецца тэма, ставіцца задача — разабрацца ў дадзеным матэрыяле, да канца ўрока кожны член групы павінен зразумець тэму. Аднак растлумачыць яе адзін аднаму вучні будуць па частках, у выніку чаго група і зможа зразумець яе ў цэлым. Увесь матэрыял дадзенага ўрока дзеліцца на чатыры часткі. Першыя нумары кожнай групы будуць адказваць за першую частку, другія — за другую і гэтак далей. Як толькі ўсе зразумелі, вучні рассаджваюцца інакш: усе першыя нумары збіраюцца разам, другія таксама і гэтак далей. Цяпер гэта ўжо экспертныя групы, іх задача: вывучыць матэрыял, абмеркаваць яго і дасканала разабрацца, выбраць найбольш прымальныя метады і прыёмы для тлумачэння таварышам у кааператыўнай групе. Па завяршэнні працы экспертных груп яны разыходзяцца па сваіх "родных" групах і прымаюцца навучаць сваіх сяброў.

  1. Метад “INSERT

Гэты прыём працуе на стадыі асэнсавання зместу. Гэта маркіроўка тэксту значкамі па меры яго чытання. "V" - ужо ведаў, "+" — новае, "-"- думаў інакш, "?"- не зразумеў, ёсць пытанні. Падчас чытання вучні робяць на палях паметкі. Запаўняюць табліцу, у якой значкі з'яўляюцца загалоўкамі граф. У табліцу тэзісна заносяцца звесткі з тэксту.

  1. Метад “Вызначы тэму”

Тэма ўрока: Healthy food

Від дзейнасці: чытанне, аўдзіраванне, маўленне.

У пачатку ўрока, не абвяшчаючы тэмы прачытаць дзецям невялікі тэкст аб здаровым харчаванні,  папярэдзіўшы яго заданнем: Listen to the text and say what we are going to study at the lesson. Answer the questions: Why is this topic important personally for you? What knowledge are you going to have at the end of the lesson?

  1. Метад “Параўнанне”

Тэма ўрока: Travelling

Від дзейнасці: чытанне і маўленне

1.Падрыхтаваць тэкст, які змяшчае інфармацыю аб тым, як аддаюць перавагу праводзіць адпачынак еўрапейцы (амерыканцы, канадцы і г. д.). 2.Прачытаць тэкст з дзецьмі. 3.Задаць ім пытанні па тэксце.4. Вылучыць новую лексіку ў тэксце і запісаць.5. Папрасіць дзяцей параўнаць адпачынак еўрапейцаў з адпачынкам беларусаў. Папрасіць дзяцей, каб выкарыстоўвалі як мага больш новай лексікі ў сваім параўнальным аналізе. Можна задаць пытанні. How do you usually spent your holidays? What countries have you been to? What is the difference between our holidays and the European's holidays? Why are the ways to rest different?

Старонка настаўніка фізікі Міхалёнак А.М.

 

  1. “Сторителлинг” як метад навучання

“Сторителлинг” (storytelling) - спосаб данясення інфармацыі навучэнцам праз аповяд гісторый з рэальнымі ці выдуманымі персанажамі. У адукацыі гісторыі добрыя тым, што матывуюць і заахвочваюць да дзеяння, яны дазваляюць растлумачыць складаны матэрыял простымі словамі на пэўных прыкладах. У будучыні адукацыя яшчэ больш будзе сыходзіць у спрашчэнне матэрыялу праз прыцягненне гісторый людзей, прыкладаў з фільмаў ці кніг. Аднак не ўсе аповяды – “сторителлинг”. Першым чынам, гісторыі павінны быць кароткімі, адназначна тлумачыцца і перасякацца з жыццёвым вопытам. Любая гісторыя павінна мець лагічнае завяршэнне, якое падштурхоўвае слухачоў да высновы. Гісторыя павінна быць эмацыйна насычанай і заахвочваць слухачоў да дзеянняў. Немалаважна якаснае афармленне гісторыі ў выглядзе прэзентацыі або відэа.

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Сіла трэння”. Навучэнцам даецца заданне стварыць прэзентацыю відэаролік з гісторыяй з свайго жыцця “Залежнасць сілы трэння ад роду паверхняў”, “Залежнасць сілы трэння ад сілы ціску”, “Рознасць паміж сілай трэння качэння і сілай трэння слізгання”.

Урок фізікі ў 8 класе па тэме “Спосабы змянення ўнутранай энергіі цела”. Навучэнцам даецца заданне стварыць прэзентацыю або відэаролік з гісторыяй з свайго жыцця “Два спосабы змянення ўнутранай энергіі цела”, “Віды цеплаперадачы”.

  1. Супрацоўніцтва і сацыяльнае навучанне

Сёння сацыяльнае навучанне - працэс фарміравання ведаў, уменняў і навыкаў канструктыўнага ўзаемадзеяння з людзьмі на міжасобасным і сацыяльным узроўнях, накіраваны на дасягненне разнастайных, грамадска значных мэт. Галоўным элементам сацыяльнага навучання з'яўляецца ўзаемадзеянне навучэнцаў, мэта - вучыцца ў адзін аднаго. Такі працэс навучання можна стымуляваць, ствараючы віртуальныя форумы, дзе людзі ў нефармальнай абстаноўцы дзеляцца сваім вопытам, праблемамі і ідэямі іх рашэння. Абмеркаванне матэрыялу спрыяе лепшаму яго засваенню, а таксама дазваляе аператыўна ажыццяўляць зваротную сувязь і фарміраваць значныя сувязі ўнутры калектыву.

Факультатыўныя заняткі “Фізіка вакол нас” у 8 класе па тэме “Электрычныя ланцугі”. Вучні дзеляцца на групы,  у якіх выконваюць:

  • Заданне для ўсей групы:
  1. Сабраць электрычны ланцуг, паказаны на рысунку.
  2. Начарціць схему сабраннага ланцуга.
  3. Вымераць сілу току і напружанне на ўчастках ланцуга.
  • Заданне для кожнага вучня:

Прыдумаць такое ж заданне для суседа і праверыць яго выкананне.

Старонка настаўніка фізікі і інфарматыкі Міхалёнка П.У.

 

  1. BYOD: Bring Your Own Device - "прынясі з сабой сваю прыладу". Навучанне з дапамогай мабільнага тэлефона. Рынак мабільных навучалых сістэм у апошнія гады развіваецца ўзмоцненымі тэмпамі і выходзіць на новы ўзровень. З кожным годам з'яўляецца ўсё больш дадаткаў для навучання з пашыраным функцыяналам. Анлайн-праверку ведаў, відэа і прэзентацыі - усе гэта вы можаце вывучаць, чытаць, глядзець у зручным для вас месцы, у зручны час. Акрамя таго, большасць навучальных парталаў адаптавалі свае сайты да рэжыму мультыплатформеннасці і таксама стварылі дадаткі для смартфонаў, што зрабіла навучанне больш гнуткім.

Урок фізікі 11 клас па тэме “Механічныя ваганні”. Заданне для вучняў:

“Прайдзі тэсты на адкацыйнай платформе EFFOR.BY па тэме “Механічныя ваганні”.

 

  1. Прыём «ПТПВ-формула».

Праца ў парах: вучань коратка выказвае ўласную пазіцыю па вывучанай тэме па формуле: пазіцыя (я лічу, што ...), тлумачэнне (таму што ...), прыклад (я магу паказаць на прыкладзе ...), вывад (зыходзячы з гэтага раблю выснову ...).

 

  1. Прыём “Гэта, ня гэта”

Урок інфарматыкі 6 клас па тэме “Паняцце аб інфармацыі і яе ролі ў грамадстве”. Навучэнцам даецца заданне запоўніць табліцу

Інфармацыя – гэта ..

Інфармацыя – гэта не …

1.      

2.      

3.      

1.      

2.      

3.      

 

  1. Прыём «Шапка пытанняў»

Вучні фармулююць пытанні па вывучанай тэме, запісваюць іх на лістах паперы, якія потым складаюць у тры шапкі: 1) пытанні, якія правяраюць веданне тэксту; 2) пытанні, якія высвятляюць разуменне тэксту; з) пытанні, на якія не могуць адказаць. Потым вучні па чарзе адказваюць на пытанні.

 

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Владыка Т.Ю.

  1. Кампазіцыйнае выказванне “Жывое слова”

 метад, на аснове якога адбываецца пабудова выказванняў пэўных жанраў (аб’ява, віншаванне, парада, спачуванне, прывітальнае і развітальнае слова, падзяка і інш.). У адпаведнасці з умовай сацыяльна-ролевай гульні вучні ўступаюць у міжасобаснае суразмоўніцтва або ствараюць выказванне для ўяўнага героя, захоўваючы жанравую кампазіцыю тэксту.

Пры вывучэнні тэмы “Назоўнік” (6 клас) настаўнік прапануе вучням паслухаць тэкст і запомніць народныя прыметы:

Шмат якія звяры і птушкі ўмеюць прадказваць надвор’е. Вось кацяня кіпці аб сцяну вострыць – значыць, хутка будзе дождж. Мордачку хавае, лапамі яе захінае – марозныя дні надыходзяць. А раскінецца прывольна, лапкамі ўгору – цёплае і сухое надвор’е будзе. Гусак хавае нос пад крыло – пахаладае. Вераб’і ў пыле купаюцца – хутка дожджык пойдзе. Але не толькі дождж і вецер, сцюжу і цяпло прадказваюць птушкі і звяры. Яны адчуваюць загадзя, што набліжаецца грозная падземная бура. Дзесьці ўдалечыні ледзь-ледзь уздрыгнула зямля, данёсся з-пад яе амаль нячутны гул. Чалавек не звярнуў увагі. А сабакі, змеі, яшчаркі, рыбы занепакоіліся: бяда будзе!” (Паводле Б.Зубкова)

       Далей вучням падаецца апісанне гульнёвай сітуацыі: “Уявіце сабе, што вам прапанавалі стаць вядучым перадачы “Тэлебарометр”. Падрыхтуйце выступленне для рубрыкі “Народныя прыметы”, выкарыстоўваючы інфармацыю з тэксту”.

  1. Прыём арганізацыі сацыяльна-ролевай гульні на аснове прэцэдэнтных тэкстаў.

Дадзены прыём дае магчымасць звярнуцца да тэкстаў, якія адлюстроўваюць жыццёвую мудрасць беларусаў. Прэцэдэнтныя тэксты сведчаць пра маўленчую культуру чалавека, багацце яго слоўнікавага запасу. Да такіх тэкстаў належаць: 1.  цытаты з твораў беларускіх класікаў;

  1. выслоўі: афарызмы, прыказкі, якія ўтрымліваюць жыццёва значную думку, перадаюць яе коратка, трапна;
  2. творы вуснай народнай творчасці: жарты, народныя анекдоты, загадкі.

Пры вывучэнні тэмы “Часы дзеяслова” (6 клас), акрамя метаду кампазіцыйнага выказвання “Жывое слова” (знаёмства з такім сацыяльна-бытавым жанрам,як пахвальнае слова), варта выкарыстаць прэцэдэнтны тэкст “Не хвалі сябе сам, няхай людзі цябе пахваляць”. Засяроджваецца ўвага на наступнай праблеме: за што можна пахваліць чалавека? Якія жыццёвыя сітуацыі не абыходзяцца без пахвальных слоў? Калі будуць дарэчныя такія словы?

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Шушкевіч А.А.

1.Метад “Тарнада”. Клас дзеліцца на тры падгрупы (5-6 вучняў). На першым этапе  на працягу 1-2 хвілін вучні размяркоўваюць абавязкі (лідар, сакратар, захавальнік часу), прыдумваюць назву, абапіраючыся на творчасць Ф.Багушэвіча (ўрок беларускай літаратуры ў 9 класе: Ф.Багушэвіч. Лірыка. Вершы “Мая дудка, “Ахвяра”, “Хмаркі”.) На другім этапе вучням прапаноўваецца працягнуць сказ: “Ф.Багушэвіч – гэта…” (у групах ).  На трэцім этапе аб’яўляецца  тэма абмеркавання: асноўныя жыццёвыя прынцыпы Ф.Багушэвіча і яго лірычнага героя (на прыкладзе вершаў “Мая дудка” і “Ахвяра”). На чацвёртым этапе  адбываецца прэзентацыя напрацовак малых груп па наступнай схеме: выступае лідар групы, прыводзячы аргументы,  прадстаўнікі трэцяй групы задаюць 5 пытанняў.

Дадзены метад дазваляе арганізаваць на ўроку актыўны дыялог, садзейнічае пазнавальна-пошукавай дзейнасці, развівае ўменне прыводзіць аргументы ў абарону сваёй пазіцыі, задаваць пытанні і адказваць на іх; фарміруе культуру  вядзення дыскусіі, культуру ўзаемадзеяння ў групе.

2.Метад клоўз-тэста. У якасці асновы клоўз-тэкста выбіраецца ўрывак прозы, аб’ём якога складае не менш за 100 слоў і не больш за 300-400 слоў. У гэтым адрэзку трэба прапускаць кожнае  n-нае слова (напрыклад, кожнае пятае, дзясятае). Пры гэтым ўрывак прозы павінен мець лагічна абгрунтаваны і сэнсава закончаны выклад падзей або фактаў, у якім імёны ўласныя амаль не згадваюцца, а прапушчаныя словы лёгка аднавіць па кантэксце.  Тэкст, падрыхтаваны з улікам вышэй апісаных патрабаванняў, неабходна  нарыхтаваць у колькасці, роўнай колькасці навучэнцаў, і размеркаваць паміж імі. Вучням прапануецца прачытаць тэкст двойчы: спачатку яны знаёмяцца са зместам тэксту, а пры другім чытанні запаўняюць пропускі словамі, якія на іх думку адновяць змест тэксту. Словы можна ўпісваць  у клоўз-тэкст або запісваць на асобна нарыхтаваных апытальных лістах. Правільнасць запаўнення пропускаў ілюструе дакладнасць разумення тэксту, валоданне лексічным матэрыялам пры чытанні.

4.Метад праектаў. Гэта сістэма навучальна-пазнавальных прыёмаў, якія дазваляюць вырашыць тую або іншую праблему ў выніку самастойных і калектыўных дзеянняў навучэнцаў з абавязковай прэзентацыяй вынікаў іх работы. Вывучаючы твор Янкі Брыля, “Memento     mori” вучні атрымліваюць папераджальнае заданне ў выглядзе падпраектаў:

-пазнаёміцца з краязнаўчым матэрыялам (звесткі аб вёсках, якія былі спалены ў гады вайны) і падрыхтаваць прэзентацыю “Страчаныя вёскі Ільяншчыны” (група 1);

- Подзвіг Мікалая Кісялёва (група 2);

-Халакост на Ільяншчыне  (група 3).

На ўроку-даследаванні выкарыстоўваецца часткова-пошукавы метад.

 

Старонка настаўніка матэматыкі Юшко С.М.

  1. Праблемна-пошукавы метад

Такая арганізацыя вучэбнага працэсу, якая ўключае ў сябе стварэнне праблемнай сітуацыі на ўроку, ўзбуджэнне ў вучняў пазнавальных інтарэсаў, развіццё пазнавальнай самастойнасці і фарміраванне на іх аснове сацыяльна-значных матываў вучэння і адукацыі.

Да пачатку вывучэння тэмы «Плошча» кожны вучань выконвае малюнак фасада дома, які ён хацеў бы пабудаваць у будучыні. Дзеці ілюструюць малюнкі, адказваючы на пытанні:

 1) Якія геаметрычныя фігуры выкарыстоўваліся для замалёўкі?

2) Як разлічыць колькасць матэрыялу, неабходнага для абліцоўвання фасада дома? і гэтак далей.

Разам з навучэнцамі фармулюем праблему ўсёй тэмы «У практычнай дзейнасці чалавека неабходна ўмець вызначаць плошчы геаметрычных фігур».

Вывучэнне тэмы «Плошча трохвугольніка» ў 8 класе праходзіць з выкарыстаннем даследчага метаду, праблемна-пошукавай гутаркі і групавой формай працы.

ЗАДАЧА. Вывесці формулу для вылічэння плошчы адвольнага трохвугольніка.

Спачатку прапаную вучням такую задачу: знайсці плошчу прамавугольнага трохвугольніка з катэтамі 3 см і 4 см. Прааналізаваўшы задачу, некаторыя вучні здагадваюцца, што яны змогуць вырашыць гэтую задачу, выкарыстоўваючы формулу плошчы прамавугольніка. Узнікае вучэбная праблема: як вылічыць плошчу прамавугольнага трохвугольніка, ведаючы формулу для знаходжання плошчы прамавугольніка? Каб вырашыць яе, навучэнцы прапануюць дабудаваць трохвугольнік да прамавугольніка. Наступная задача: знайсці плошчу востравугольнага трохвугольніка. Адштурхваючыся ад навадных пытанняў, вучні знаходзяць спосаб вырашэння праблемы: яны прапануюць дабудаваць да паралелаграма і робяць вынік. Наступны этап: знайсці плошчу тупавугольнага трохвугольніка. І, нарэшце, вырашаем пастаўленую праблему: знайсці плошча адвольнага трохвугольніка. Вучні спраўляюцца з гэтай праблемай самастойна.

Разгледзім прымяненне прыёму пошуку і «адкрыццяў» у геаметрыі да вывучэння тэмы: «Плошча трапецыі». Вучням неабходна знайсці заканамернасць у доказе тэарэм па тэме «Плошча».

 

 

 

  1. Рашэнне задач рознымі спосабамі.

На развіццё пазнавальнай актыўнасці і творчага мыслення вырашальнае значэнне аказвае разгляд розных спосабаў рашэння задач, азнаямленне з рознымі метадамі, існуючымі ў матэматычных даследаваннях, і замацаванне іх у практычнай дзейнасці.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Маскаленка Т.Р.

 

  1. Метад "Шыфроўка"

Расшыфруйце тэму ўрока “КІНТЕМЫРП” (прачытай наадварот).

 

  1. Метад "Складанне кластара".

Прыём дазваляе ўсталяваць максімальную колькасць прыкмет вывучаемай  з'явы. Кластар (пучок) - схема, якая ўжываецца ў тым выпадку, калі вывучаемая з'ява валодае цэлым шэрагам раўназначных прыкмет. Настаўнік вылучае ключавое паняцце. Далей ідзе складанне кластара, які адлюстроўвае наяўныя ў навучэнцаў уяўленні па тэме. З дапамогай кластара адбываецца вывучэнне новага матэрыялу.

 

  1. Метад "Тоўстыя і тонкія пытанні"

Узаемаапытванне можна правесці з дапамогай метадычнага прыёму "Тоўстыя  і  тонкія  пытанні". Навучэнцам прапануецца прыдумаць тонкія і тоўстыя пытанні па праблеме, пастаўленай настаўнікам, і задаць іх адзін аднаму.

"Тонкае" пытанне - мяркуецца адназначны, "фактычны адказ"

"Тоўстае" пытанне - мяркуецца разгорнуты, грунтоўны адказ

 

  1. Метад “Прагноз”

Прагназаванне зместу твора па яго назве

Вучні абдумваюць і распавядаюць свае меркаванні пра тэкст па назве.

 

  1. Метад "Дрэва рашэнняў".

Клас падзяляецца на 3 ці 4 групы. Кожная група абмяркоўвае пытанне і робіць запісы на сваім "дрэве" (ліст ватмана), потым групы мяняюцца месцамі і дапісваюць на дрэвах суседзяў свае ідэі.

 

Старонка настаўніка пачатковых класаў Філістовіч С.Р.

 

  1. 1. Прыём «Задачы часткова-пошукавага характару».

Замените одну букву так, чтобы получились новые слова:

ВАТА (ФАТА), СОВА (СОФА), ДРОВА (ДРОФА), ОЛИВА (ОЛИФА).

Прибавьте к каждому слову одну букву так, чтобы получилось новое слово: СЕНЬ      БЕДА           КОРЬ 

  1. Прыём "Уставіць прапушчаную літару ці лік".
  2. 3. Прыём "Дэманстрацыя натуральных наглядных сродкаў" (жывых раслін і жывёл, гербарыяў, жывёл і т. д.).

Пры гэтым у дзяцей ствараецца ўяўленне пра вонкавы выгляд (памеры, форму, афарбоўку), пра ўласцівасці аб'екта. Дэманстрацыя ажыўляе, актывізуе працэс засваення. (Чалавек і свет)

  1. Прыём "Дослед"

Гэта спосаб вывучэння прадметаў і з'яў прыроды ў спецыяльна створаных штучных умовах. Доследы праводзяцца і тады, калі ў натуральны працэс прыўносіцца некаторы штучны элемент. Галоўная мэта доследаў - набыццё новых ведаў.

Курс “Чалавек і свет” (3 клас). Колькі б мы не разглядалі глебу, выявіць паветра ў ёй не атрымаецца. Для выяўлення ў глебе паветра яе трэба апусціць у ваду. Вада будзе выцясняць змешчанае ў глебе паветра, якое пойдзе праз ваду ў выглядзе бурбалак.

  1. Прыём "Інтэлектуальная размінка"

Вучням задаюцца пытанні:

Парадкавы нумар пятніцы ў тыдні?

Якога чысла апошні дзень года?

Што мы чуем напачатку ўрока?

Старонка настаўніка пачатковых класаў Максімовіч Т.П.

  1. Прыём "Праблемная сітуацыя"

Дадзены прыём спрыяе фарміраванню мыслення, мовы, развівае творчыя здольнасці, вучыць фармуляваць і адстойваць свой пункт гледжання. Прыём можа быць скарыстаны як пры абагульненні вывучанага матэрыялу, так і пры знаёмстве з новай тэмай.

- Ці ўсё ў дыялогу персанажаў у парадку? Вас нічога не здзіўляе?

- Чаму мы не можам выканаць гэта заданне (адказаць на пытанне)? Чаго нам не хапае?

- Чаму ты абраў менавіта гэты прадмет (адказ)?

- Чаму ты лічыш, што трэба зрабіць менавіта гэта?

- Чаму ты думаеш, што я кажу менавіта пра гэтага героя (твор)?

- А як бы ты паступіў на месцы героя?

  1. Прыём "Жадаю спытаць" ці "Задай пытанне"

 Прыём накіраваны на павышэнне цікавасці да навучальнага матэрыялу і фарміруе ўменне змястоўна фармуляваць пытанні. Педагог просіць скласці да тэксту (абзац, урывак, частка) як мага больш пытанняў ці паказвае пэўны лік пытанняў. Пытанні могуць задавацца не толькі да тэксту, але і да ілюстрацый, пэўнай сітуацыі. Вучань можа пачаць са слоў: "Жадаю спытаць…" ці адразу задаваць якое цікавіць пытанне. Для падрыхтоўкі пытанняў адводзіцца некаторая колькасць часу, пытанні могуць быць запісаны на лісточку. Могуць быць скарыстаны апоры ў выглядзе картак з першымі словамі-пытаннямі (як, чаму, што, дзе і г.д.).

  1. Метад “Эўрыстычная алімпіяда “

Мае мэтай даць вучням магчымасць максімальнага творчага самавыяўлення ў розных прадметных абласцях з улікам іх індывідуальных здольнасцяў. Заданні алімпіяды фарміруюцца ў намінацыі "Ідэя", "Выява", "Заканамернасць", "Знак", "Дослед", "Канструкцыя" і інш. На эўрыстычнай алімпіядзе ацэньваецца не правільнасць рашэння складаных задач, а ступень творчасці створаных вучнямі прадуктаў. Прыклады заданняў: "Намалюй на малюнку Дрэва Спазнання і дай да яго свае тлумачэнні", "Дай вызначэнне, хто такі чалавек". "Прыдумай і апішы агульную для ўсіх людзей мову". 

Эўрыстычны ўрок складаецца з задання на ўласную творчасць навучэнцаў. Прыклады такіх заданняў:     

- вынайсці сваіх жывёл, геаграфічны мацярык, дзяржава, планету;

- скласці казку, задачу, верш, песню;   

- скласці  крыжаванку, гульню, віктарыну;

- вырабіць мадэль, макет, газету, часопіс, маску.

 

Старонка настаўніка гісторыі Акуліч А. Р.

 

  1. Прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў на ўроках гісторыі і грамадазнаўства, якія часцей за ўсё прымяняюцца на практыцы, наступныя:
    • выкананне творчых работ (гістарычнае сачыненне, эсэ, гістарычны партрэт);
    • абмеркаванне і рашэнне праблемных пытанняў;
    • работа ў творчай групе па выкананні розных заданняў;
    • рашэнне красвордаў;
    • даследчая дзейнасць навучэнцаў.
  1. Прыём “Кластэр”

Гэта графічная арганізацыя матэрыяла, якая раскрывае змест таго ці іншага паняцця. Вучань запісвае ў цэнтры ліста ключавое паняцце, а ад яго рысуе стрэлкі-промні  з тлумачэннем гэтага паняцця.

  1. Прыём “паметкі на палях”

 Гэты прыём з’яўляецца сродкам, які дазваляе вучню адсочваць сваё разуменне прачытанага тэксту.

Паметкі могуць быць наступнымі:

  • Знакам “v” (“галачка) адзначаецца ў тэксце інфармацыя, якая ўжо вядома вучню.
  • Знакам + (плюс) адзначаюцца новыя веды, новая інфармацыя. Знакам – (мінус) адзначаецца тое, што ідзе ўразрэз з уяўленнямі вучня, якія ён меў дагэтуль.
  • Знакам ? (пытальнік) адзначаецца тое, што засталося незразумелым вучню і выклікае жаданне даведацца падрабязней.
  • Заканчваецца такая работа вусным абмеркаваннем.

 

Старонка настаўніка гісторыі Маркевіч Л.Ф.

 

  1. Прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў на ўроках гісторыі і грамадазнаўства, якія часцей за ўсё прымяняюцца на практыцы, наступныя:
  • адказы на пытанні у рэжыме спаборніцтва ; “ланцужок”, “эстафета”, “аукцыён”;
  • работа з дадатковай літаратурай.
  1. Прыём напісання “сінквейна”

Слова “сінквейн”  азначае верш, які складаецца з 5 радкоў, што пішуцца па вызначаных правілах:

  • У першым радку пішам адно слова – назоўнік. Гэта і ёсць тэма сінквэйна.
  • У другім радку трэба напісаць 2 прыметнікі , якія раскрываюць змест назоўніка.
  • У трэцім радку пішуцца 3 дзеясловы, якія адносяцца да назоўніка.
  • У чацвёртым радку - фраза, сказ, з дапамогай якіх вучань выказвае свае адносіны да тэмы.
  • Апошні радок – слова- рэзюмэ, якое дае новую інтэрпрэтацыю тэмы, дазваляе выразіць да яе свае асабістыя адносіны.
  1. Прыём напісання эсэ

Змест гэтага прыёма можна выразіць наступнымі словамі: “Я пішу для таго, каб зразумець, што  я думаю”. Гэта свабоднае пісьмо на заданую тэму, дзе цэніцца індывідуальнасць,арыгінальнасць, аргументацыя.

  1. Прыём “лекцыя са “стопамі”

 Асаблівасць такой лекцыі заключаецца ў тым, што яна чытаецца дазірвана, з прыпынкамі пасля кожнай сэнсавай часткі. У час “стопа” ідзе абмеркаванне праблемнага пытання ці пошук адказу на асноўнае пытанне, ці даецца нейкае заданне, якое выконваецца ў групах ці індывідуальна.

Страница учителя русского языка и литературы Ерошонок М.Н.

  1. «Можно тысячу раз требовать: «Читай! Читай внимательно!» - и не получить ни того, ни другого. Нужно создать условия, при которых не читать или тем более читать невнимательно невозможно, то есть так поставить вопрос, чтобы поиски ответа на него требовали напряжения мысли, вдумчивого отношения к прочтению текста», говорил Е.Н.Ильин.

   На уроке литературы прийти к проблемной ситуации часто помогает прием «вживания» (ассоциации, музыка, иллюстрации, отрывки из произведений, любой материал, способный захватить внимание, заинтриговать учеников). 

Тема урока: В.И. Белов “Скворцы” (5 класс)

“Мне кажется, что я слышу, как растет на полях трава, я ощущаю каждую травинку”. “Тихая моя родина, ты все также врачуешь мою душу своей зеленой тишиной”.

Вопрос:

– Каким представляется вам человек, который мог сказать эти слова? 

  1. Применение эвристического метода заставляет учащихся самих искать правильное решение, делать выводы, выполнять самостоятельные работы, устанавливать те или иные закономерности, мотивировать свои действия, систематизировать и творчески применять полученные знания, использовать их в практической деятельности и устных ответах.

На уроках, используя этот метод, предлагаю учащимся самостоятельно, по опознавательным признакам формулировать правило.

Тема: «Чередование гласных в корне -лаг-, -лож-». (5 класс)

На доске написаны примеры, где цветными мелками выделена орфограмма.

слагать                 сложить 

излагать               изложить 

возлагать             возложить 

прилагать            приложить 

Учащиеся проводят наблюдение и сами формулируют правило правописания гласной в корнях лаг/лож.  Слушаю ответы, потом проверяем по учебнику.

      Страница учителя русского языка и литературы Шачиковой Е.В.

  1. Игра «Да – нет»

Урок по теме «Комедия «Горе от ума». Молодое поколение в комедии». Учащимся разрешено задать всего 12 вопросов, если они не отгадали, то проиграли. Эта игра активизирует учебный процесс, помогает позитивной настроенности на обучение. Вопросы должны учащимися составляться так, чтобы на них можно было ответить одним словом: или «да», или «нет». Например:

  1. Это слово упоминается в комедии Грибоедова? (нет)
  2. Это слово обозначает понятие? (да)
  3. Это понятие литературоведческое? (нет)
  4. Это понятие, относящееся к обществу?
  5. и так далее…

Ключевое слово найдено – молодёжь.

  1. Учебный мозговой штурм на уроках русского языка

Тема урока «Употребление прилагательных в речи».

-  Целью сегодняшнего урока будет знакомство со способом поиска новых идей учебным мозговым штурмом и разрешение проблемы: Какова роль прилагательных в речи.

Правила мозгового штурма таковы:

Принимать все идеи, даже абсурдные. Никакой критики. Групповая работа.

В группах есть руководители, выберите секретаря, который будет фиксировать идеи.

На первом этапе создаем банк идей. Рабочие группы получают задания, которые помогут определить роль прилагательных в речи.

  • Задание первой группе: у прилагательных не было своих рода, числа, падежа. Как помочь прилагательным обрести эти грамматические категории? (Попросить у существительных, предложить ему свои услуги взамен этих категорий)
  • Задание второй группе: представьте такую ситуацию, что из нашей речи исчезли все прилагательные. Что может произойти? (Катастрофа, все станет серым)

На втором этапе нужно проанализировать все свои идеи. Какие из них самые важные, докажите!

На третьем этапе обработайте свои результаты, сделайте окончательный вывод.

Подведение итогов работы в группах:

– К какому выводу мы пришли? Какова роль прилагательных? (речь с прилагательными богаче, образнее). Какое практическое применение могут найти ваши идеи? В этом нам помогут творческие задания.

Творческие задания в группах: у вас на столах лежат тексты, которые необходимо “украсить” прилагательными. Сделайте запись в тетрадях.

Электронны блакнот

«Тлумачальна-ілюстрацыйныя, эўрыстычныя і праблемна-пошукавыя прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў»

 

 

 

 

 

 

 

Змест

Старонка настаўніка хіміі Кіпель З.А. 2

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Судніковіч Ж.С. 3

Старонка настаўніка замежнай мовы Сэсаравай А.І. 4

Старонка настаўніка працоўнага навучання і чарчэння Кавалёвай Ж.Л. 5

Старонка настаўніка біялогіі Рудніцкай А.Я. 6

Старонка настаўніка геаграфіі Дземідкевіч А.С. 7

Старонка настаўніка-дэфектолага Русак Л.Д. 8

Старонка настаўніка-дэфектолага Шабуні Н.І. 9

Старонка настаўніка пачатковых класаў Тумашэвіч Л.Р. 10

Старонка настаўніка замежнай мовы Міхалькевіча І.І. 11

Старонка настаўніка фізікі Міхалёнак А.М. 12

Старонка настаўніка фізікі і інфарматыкі Міхалёнка П.У. 13

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Владыка Т.Ю. 14

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Шушкевіч А.А. 15

Старонка настаўніка матэматыкі Юшко С.М. 16

Старонка настаўніка пачатковых класаў Маскаленка Т.Р. 17

Старонка настаўніка пачатковых класаў Філістовіч С.Р. 18

Старонка настаўніка пачатковых класаў Максімовіч Т.П. 19

Старонка настаўніка гісторыі Акуліч А. Р. 20

Старонка настаўніка гісторыі Маркевіч Л.Ф. 21

Страница учителя русского языка и литературы Ерошонок М.Н. 22

Страница учителя русского языка и литературы Шачиковой Е.В. 23

 

 

Старонка настаўніка хіміі Кіпель З.А.

 

  1. Прыём “Калі б …”

Навучэнцам прапануецца ўявіць карціну свету, калі ў ім раптам што-небудзь зменіцца ці адбудзецца.  Такія заданні патрабуюць  глыбокіх ведаў, дазваляюць лепш  зразумець, як  пабудаваны свет, законы прыроды, развіваюць  міжпрадметныя сувязі, здольнасць  фантазіраваць, уяўляць мысленна карціны свету.

Падчас вывучэння тэм курса хіміі ці біялогіі аб значэнні рэчываў, з’яў (кіслароду, бялкоў, акісляльна-аднаўленчых працэсаў)  або раслін, класаў жывёл і г.д.  на прыкладзе водарасцей, навучэнцам прапануецца ўявіць,  што здарылася б з навакольным асяроддзем, калі б водарасці раптам зніклі з твару Зямлі.

  1. Метад “Інтэлектуальны канфлікт”

 Спачатку дэманструюцца нейкія, на першы погляд, розныя рэчы ці насенне раслін, затым заданне: на аснове якіх прыкмет гэтыя расліны можна аб’яднаць у адно сямейства? Або паставіць пытанне: што агульнае у гэтых прадметаў? (мел, мармур, вапняк, або “сухі” лёд, вогнетушыцель і мінералка).

  1. Даследчы метад

Сутнасць яго заключаецца ў тым, што настаўнік фармулюе праблему, а навучэнцы павінны яе  асэнсаваць, прапанаваць гіпотэзу, скласці план яе праверкі, праверыць і зрабіць вывады.  У выніку атрыманыя ў ходзе пошуку веды  адрозніваюцца сваёй глыбінёй, працэс навучання праходзіць інтэнсіўна, а навучэнцы праяўляюць зацікаўленасць пастаўленай праблемай.

Так, у 10 класе па тэме “Хімічныя ўласцівасці глюкозы”  не паведамляю аб рэакцыях, характэрных для яе, а прапаную ў выніку самастойнага  даследавання даведацца аб рэакцыях, абумоўленых наяўнасцю гідраксільнай  і альдэгіднай груп.

 

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Судніковіч Ж.С.

  1. Прыём “Асацыятыўны рад”

 Ад вучняў патрабуецца ўменне будаваць асацыятыўныя рады ці па асацыяцыях пазнаваць загаданае паняцце. Напрыклад, на ўроку па тэме “Назоўнік”.

Асацыяцыі: адушаўлёны і неадушаўлёны, агульны і ўласны, канкрэтны і абстрактны. Што гэта?

  1. Метад “Трымайся да перамогі”

Заключаецца ў праверцы тэарэтычных ведаў вучняў як па тэме ўрока, так і па засваенні асноўных тэарэтычных паняццяў па вывучаным раздзеле. Методыка правядзення: усе вучні ў класе падымаюцца, кожнаму па чарзе задаецца пытанне. Вучні хутка на яго павінны адказаць. Той вучань, які правільна адказвае на пытанне, прадаўжае ўдзел у гульні, хто не змог адказаць, займае сваё месца за партай. Перамагае ў гульні той вучань, які змог адказаць на ўсе пытанні. Пераможца атрымлівае дзесяць балаў. Асабліва эфектыўная гульня ў класах з невялікай колькасцю вучняў. Можна праводзіць як групавую форму работы, калі адна група задае пытанні, а другая на іх адказвае. Напрыклад, па тэме “Фанетыка” ў пятым класе прапаноўваю наступныя пытанні:

-Што вывучае фанетыка?     -Што такое гук і літара?

-Назавіце галосныя гукі, чым яны адрозніваюцца ад зычных?

-Назавіце парныя звонкія і глухія зычныя гукі.

-Што вы ведаеце пра цвёрдыя і мяккія зычныя?

-Калі пасля ў знаходзяцца літары е,ё,я,ю,і ,апостраў ...

-Прывядзіце прыклады азванчэння , аглушэння.

  1. Метад “Альтэрнатыўны тэст”

 Класу прапануецца па яшчэ не вывучанай тэме паслухаць ланцужок правільных і памылковых сцвярджэнняў, а яшчэ лепш – прадэманстраваць напісанае на дошцы, каб вучні маглі зрокава назіраць за пададзенымі фактамі, прапанаваць выбраць тыя, што на іх думку, з’яўляюцца правільнымі, абгрунтаваць гэта.

Старонка настаўніка замежнай мовы Сэсаравай А.І.

  1. Метад «Cluster-Method»

Cluster-Method - служыць для стымулявання разумовай дзейнасці. Спантаннасць, вызваленая ад крытычных адзнак. Графічны прыём сістэматызацыі матэрыялу. Думкі паступова размяшчаюцца ў пэўным парадку.

Тэхналогія складання:

  • Ключавое слова;
  • Запіс слоў, якія спантанна прыходзяць у галаву, запісваюцца вакол асноўнага слова. Яны абводзіцца і злучаюцца з асноўным словам.
  • Кожнае новае слова ўтварае сабой новае ядро, якое выклікае далейшыя асацыяцыі. Такім чынам, ствараюцца асацыятыўныя ланцужкі.
  • Узаемазвязаныя паняцці злучаюцца лініямі.

Кластары могуць стаць як вядучым прыёмам на стадыі выкліку. Сістэматызацыя інфармацыі, атрыманай да знаёмства з асноўнай крыніцай (тэкстам) у выглядзе пытанняў або загалоўкаў сэнсавых блокаў, на стадыі рэфлексіі. Выпраўленне няправільных здагадак ў папярэдніх кластарах, запаўненне іх на аснове новай інфармацыі, устанаўленне прычынна-следчых сувязяў паміж асобнымі сэнсавымі блокамі (індывідуальна і ў групах) так і стратэгіяй урока ў цэлым.

  1. Метад “Jigsaw

Пры працы з тэкстам:

Навучэнцы разбіваюцца на групы па 4-6 чалавек, у тым ліку як моцных, так і слабых вучняў і кожны атрымлівае для распрацоўкі подтему або частка тэксту (невялікі па аб'ёме матэрыял) і ідзе абмен інфармацыяй у групе, кожны з'яўляецца экспертам у сваім пытанні. Усе слухаюць адзін аднаго, задаюць пытанні, робяць пазнакі, гэта адзіны спосаб пазнаёміцца з усёй інфармацыяй.  

Пры працы з граматычным матэрыялам:

Напрыклад, пры вывучэнні тэмы The Past perfect Tense класу прапануецца запоўніць табліцу з графамі: "Выпадкі ўжывання"/ "Паказальнікі" / "Схемы".

Клас дзеліцца на тры групы. Усе групы запаўняюць табліцу цалкам. У кожнай камандзе ёсць эксперты па "выпадкаў ужывання", "паказальнікам", "схемах". Яны сустракаюцца, раяцца, затым прыносяць інфармацыю ў свае групы. У выніку ўзаемадзеяння навучэнцы сістэматызуюць веды па вывучаемай тэме.

  1. Метад «Brain Storming»

Шляхам мазгавой атакі навучэнцы называюць усё, што яны ведаюць і думаюць па агучанай тэме, праблеме. Усе ідэі прымаюцца, незалежна ад таго, правільныя яны ці не. Роля настаўніка — роля вядучага, які нагадвае вучням разважаць, пры гэтым уважліва выслухоўваючы іх меркаванні, і сочыць за правільнасцю за выканання тэхналогогіі.

Teacher: What comes to mind when you hear the expression: What is a calendar?

Старонка настаўніка працоўнага навучання і чарчэння Кавалёвай Ж.Л.

 

  1. Гульня «Вясёлыя майстры»

Мэта: замацаваць веды вучняў аб народных промыслах; выхоўваць цікавасць да твораў народнага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Змест: Сярод картак з элементамі узораў розных народных промыслаў трэба знайсці тыя элементы узораў, якія адпавядаюць зададзенаму народнаму промыслу.

  1. Гульня «Дамалюй»

Мэта: замацаваць веды вучняў аб народных промыслах; выхоўваць цікавасць да твораў народнага дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Змест: адгадаць і дамаляваць элементы дадзенага роспісу.

Пытанні:

Што такое арнамент?

Якія бываюць арнаменты?

Якія вы ведаеце народныя промыслы?

Якія вырабы Гжэльскі майстроў вы ведаеце?

З якога матэрыялу выраблена посуд для Гжэльскі роспісу?

Якія колеры выкарыстоўваюцца ў Гжэльскі роспісу?

Што вы ведаеце пра дымкаўскую цацку?

Якія колеры і якія элементы роспісу выкарыстоўвае мастак?

  1. Гульня «У музеі Восені»

Мэта: развіваць у дзяцей назіральнасць і зрокавую памяць; выхоўваць цікавасць да твораў выяўленчага мастацтва.

Дыдактычны матэрыял: 5-6 рэпрадукцый восеньскіх краявідаў, невядомых навучэнцам.

Змест: адзін вучань выбірае карціну і распавядае пра яе другому вучню, а ён павінен будзе яе знайсці сярод іншых карцін.

  1. Гульня «Складзі кветку»

Мэта: развіваць назіральнасць і зрокавую памяць.

Дыдактычны матэрыял: наборы картак лато з выявай частак розных кветак.

Кожнаму ўдзельніку гульні выдаецца пакет з карткамі, на якіх намаляваны часткі розных палявых і садовых кветак. У кожнага гульца знаходзяцца часткі трох ці чатырох кветак. Па камандзе дзеці дастаюць з пакетаў іх змесціва і пачынаюць з картак-частак складаць цэлыя кветкі. Выйграе той, хто правільна і хутчэй выканаў умовы гульні.

Старонка настаўніка біялогіі Рудніцкай А.Я.

 

1.Метад “ужыўлення”.

З дапамогай пачуццёва-вобразных і разумовых уяўленняў вучань спрабуе «перасяліцца» у вывучаемы аб'ект, адчуць і спазнаць яго знутры. Ужывацца ў сутнасць свечкі, дрэва, каменя, кошкі, воблака і іншых адукацыйных аб'ектаў дапамагае прымяненне слоўных прадпісанняў тыпу: “Уявіце сабе, што вы тая расліна, якая стаіць перад вамі, ваша галава - гэта кветка, тулава - сцябло, рукі - лісце, ногі - карані ...”. У моманты найлепшага “ўжыўлення” вучань задае пытанні аб'екту-сабе, спрабуе на пачуццёвым узроўні ўспрыняць, зразумець, убачыць адказы. Якія нараджаюцца пры гэтым думкі, пачуцці, адчуванні і ёсць эўрыстычны адукацыйны прадукт вучня, які можа затым быць выяўлены ім у вуснай, пісьмовай, знакавай, рухальнай, музычнай або рысуначнай форме. Назіранне аб'екта ў дадзеным выпадку пераходзіць як бы ў саманазіранне вучня, калі папярэдне ўдаецца атаясаміць сябе з аб'ектам. Эфектыўна прымяняецца на ўроках біялогіі ў 6-м класе пры знаёмстве з раслінамі.

2.Метад «Мазгавы штурм».

Асноўная задача метаду - збор як мага большай колькасці ідэй у выніку вызвалення ўдзельнікаў ад інэрцыі мыслення і стэрэатыпаў у нязмушаных абставінах. Праца адбываецца ў наступных групах: генерацыі ідэй, аналізу праблемнай сітуацыі і ацэнкі ідэй, генерацыі контр-ідэй. Генерацыя ідэй адбываецца ў групах па пэўных правілах. На этапе генерацыі ідэй любая крытыка забароненая. Усяляк заахвочваюцца рэплікі, жарты. Затым атрыманыя ў групах ідэі сістэматызуюцца, аб'ядноўваюцца па агульных прынцыпах і падыходах. Далей разглядаюцца разнастайныя перашкоды да рэалізацыі адабраных ідэй. Ацэньваюцца зробленыя крытычныя заўвагі. Канчаткова адбіраюцца толькі тыя ідэі, якія не былі аспрэчаны крытычнымі заўвагамі і контр-ідэямі.

 

 

Старонка настаўніка геаграфіі Дземідкевіч А.С.

  1. Метад "Шырата і даўгата"

Удзельнікі (іх павінна быць не менш за 4 чалавек) дзеляцца на чатыры групы. Першая - "паўночная шырата", другая - "паўднёвыя шыраты", трэцяя - "усходняя даўгата", чацвёртая - "заходняя даўгата". Вучні ўперамешку выстраіваюцца ў шарэнгу. Настаўнік называе і паказвае любы геаграфічны аб'ект, удзельнікі хутка ўяўляюць "шырату і даўгату" гэтага аб'екта, якім яна адпавядае павінны прысесці. Напрыклад, Настаўнік на ўроку “Геаграфічныя каарднаты у 6 класе” называе: востраў Мадагаскар; прысядаюць тыя, якія паказваюць "паўднёвую шырату" і ўсходнюю даўгату". Хто памыліўся – атрымлівае штрафное ачко, а пры паўторнай памылку сядае на месца.

  1. Метад “Лічбавы дыктант”

Выкарстоуваецца пры праверкі дамашняга задання. Вучням зачытваюцца сцвярджэнні, яны павінны выбраць правільны адказ. Калі згодны – запісваюць 1, не згодны – 0.

Тэмы “Паазерская правіныя 10 клас”, “Унутраныыя воды Афрыкі 7 клас”

  1. Метад “Геаалфавіт”

Настаўнік задае пытанні на геаграфічныя тэмы, вучні павінны даць адказы, якія пачынаюцца з якой-небудь адной літары. Літару называе настаўнік, напрыклад літару П. Абагульненне па мацеркам 8 клас.

  1. Назавіце вядомага вучонага - географа. Пржэвальскі.
  2. Назавіце краіну нашай планеты. Парагвай.
  3. Назавіце сталіцу дзяржавы. Прэторыя.

4  Якую вы ведаеце раку? Парана.

  1. Назавіце горад. Прая.
  2. Які паўвостраў вы ведаеце? Пірэнейскі.
  3. Якую вы ведаеце горную сістэму? Памір.
  4. Метад “Кластары»

На этапе актуалізацыі ведаў, напрыклад, пры вывучэнні тэмы «Раслінны і жывёльны свет Афрыкі» 7 клас, навучэнцам прапануецца запоўніць на дошцы кластар. Вбраць з прапанаваных малюнкаў, якія адносяцца да:

Птушак – страус, папугаі; капытных – антылопа, зебра; сумчатых –кенгуру, драпежнікаў – леў, леапард, гіены.

  1. Метад “Эсэ”

Творчае заданне на тэму “Палітычная карта” 9 клас. Напісаць эсэ: Якія змяненні могуць адбыцца на палітычнай карце Еўразіі ў будучым?

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Русак Л.Д.

  1. Тлумачальна-ілюстрацыйныя метады і прыёмы.

Правядзенне заняткаў у пункце карэкцыйна-педагагічнай дапамогі немагчыма без нагляднага матэрыялу.

Так, на занятках з дзецьмі з агульным недаразвіццём маўлення, выкарыстоўваецца наглядны дэманстрацыйны матэрыял: выявы літар, прадметныя малюнкі па тэмах “Адзенне”, “Абутак”, “Агародніна”, “Садавіна”, “Мэбля”, “Транспарт” і інш. А таксама раздатачны матэрыял па дадзеных тэмах. На занятках па гукавым аналізе слоў выкарыстоўваюцца наглядныя апоры “Гукавыя домікі”, стужкі “месца гука”.

Гутаркі і тлумачэнні выкарыстоўваюцца  на розных этапах занятку: на этапе азнаямлення з новым матэрыялам, для выяўлення ведаў, якія маюцца ў дзяцей, для праверкі засваення матэрыялу.

  1. Праблемна пошукавы метад

Праблемна-пошукавы метад  на занятках у пункце выкарыстоўваецца пры вызначэнні дзецьмі тэмы занятку. Гэта могуць быць заданні “Вызначы першы гук у назвах малюнкаў і прачытаеш тэму занятку”, “Падзялі літары ў радку на словы” і т.д.

Актыўна выкарыстоўваецца гэты метад на занятках па гукавым і складовым аналізах і сінтэзах.  Вучням прапануюцца заданні: “Складзі слова з першых гукаў у назвах малюнкаў”, “Складзі слова з апошніх гукаў у назвах малюнкаў”, “Назаві слова ў якім першы гук як у слове РАКА, другі гук - як трэці ў слове КРЫЛО, трэці – як першы ў слове БУСЕЛ, чацвёрты – як апошні ў слове СІЛА.”

“Вазьмі першы склад ад слова САВА, трэці  склад ад слова САЛОМА, першы склад ад слова ЛЁТЧЫК. Назаві атрыманае слова”.

 

Старонка настаўніка-дэфектолага Шабуні Н.І.

 

  1. Тлумачальна-ілюстрацыйныя метады і прыёмы:

Дэманстрацыя, назіранне, тлумачэнне, экскурсія, гутарка, прагляд і абмеркаванне відэафільмаў, стварэнне тэматычных альбомаў і стэндаў.

На занятках выкарыстоўваецца рознага выгляду нагляднасць:

  1. Натуральныя прадметы (посуд, рэчы).
  2. Рэальныя аб'екты (прадпрыемствы, установы, памяшкання).
  3. Муляжы, цацкі, мадэлі, макеты, малюнкі (прадметныя, сюжэтныя) фатаграфіі.
  4. Вучэбныя фільмы, відэафільмы.
  5. Практычны паказ дзеянняў настаўнікам.
  6. Тэхналагічныя, аперацыйныя, прадметныя планы (карты).
  7. Ужыванне гутаркі мэтазгодна на пачатковым этапе азнаямлення з новым матэрыялам для выяўлення наяўных у навучаюцца уяўленняў і ведаў па дадзеных: на этапах праверкі засваення матэрыялу, а таксама з мэтай выкарыстання навучаюцца ва прамовы пэўных слоў, абаротаў, фраз.
  8. Праблемна-пошукавы метад навучання

Характарызуецца ён тым, што змест вучэбнага матэрыялу засвойваецца навучэнцам ў працэсе вырашэння спецыяльна ствараемых праблемных сітуацый. Выкарыстанне паслядоўных прыёмаў: - стварэнне праблемнай сітуацыі; - арганізацыі калектыўнага абмеркавання магчымых падыходаў да яе вырашэння; - выбар рацыянальнага спосабу вырашэння праблемы; - абагульненне атрыманых вынікаў; - фарміраванне высноў.

Тэма «Запіс трёхзначных лікаў».

- Запішыце лікі: - 7 адзінак; - 6 дзясяткаў і 3 адзінкі; - 7 сотняў 1 дзясятак 8 адзінак. (Запіс апошняга колькасці выклікае ў вучняў цяжкасці) - Чаму мы будзем вучыцца на ўроку?

Старонка настаўніка пачатковых класаў Тумашэвіч Л.Р.

 

  1. Гульня "Матэматычнае даміно"
  2. "Навучальныя крыжаванкі", "рэбусы"

Руская мова.  Адгадайце словы.

1очка (одиночка), 1бор (разбор), ш1а (школа), ф1а (фраза), 2д (парад).

  1. "Урокі-конкурсы", "Віктарыны", "КВЗ"
  2. "Задачы - жарты"

Прырыхтуйце 8 паперак з лікамі 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 і 9 і размясціце іх у два слупкі такім чынам (мал. 1).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Мяняючы месцамі ўсяго толькі дзве паперкі, дабіцеся таго, каб сумы лікаў у абодвух слупках былі аднолькавымі. (Адказ: Памяняць месцамі паперкі з лікамі 8 і 9, пры гэтым 9 перавярнуць як 6. Тады ў кожным слупку будзе па 18).

  1. "Эўрыстычныя прыёмы і заданні" на ўроках матэматыкі:

Скласці задачу, матэматычную казку.

Скласці матэматычную крыжаванку, гульню, віктарыну.

Вырабіць матэматычную фігуру.

 

Старонка настаўніка замежнай мовы Міхалькевіча І.І.

  1. Метад “Зігзаг”

Клас дзеліцца на чацвёркі, якія мяняюцца на кожным уроку з тым, каб узніклі нечаканыя новыя камбінацыі. Затым дзецям прапануецца разлічыцца на 1,2,3,4, такім чынам, у кожнага члена групы з'яўляецца свой нумар. Пасля гэтага настаўнік прапануе школьнікам звярнуцца да матэрыялу ўрока. Коратка абмяркоўваецца тэма, ставіцца задача — разабрацца ў дадзеным матэрыяле, да канца ўрока кожны член групы павінен зразумець тэму. Аднак растлумачыць яе адзін аднаму вучні будуць па частках, у выніку чаго група і зможа зразумець яе ў цэлым. Увесь матэрыял дадзенага ўрока дзеліцца на чатыры часткі. Першыя нумары кожнай групы будуць адказваць за першую частку, другія — за другую і гэтак далей. Як толькі ўсе зразумелі, вучні рассаджваюцца інакш: усе першыя нумары збіраюцца разам, другія таксама і гэтак далей. Цяпер гэта ўжо экспертныя групы, іх задача: вывучыць матэрыял, абмеркаваць яго і дасканала разабрацца, выбраць найбольш прымальныя метады і прыёмы для тлумачэння таварышам у кааператыўнай групе. Па завяршэнні працы экспертных груп яны разыходзяцца па сваіх "родных" групах і прымаюцца навучаць сваіх сяброў.

  1. Метад “INSERT

Гэты прыём працуе на стадыі асэнсавання зместу. Гэта маркіроўка тэксту значкамі па меры яго чытання. "V" - ужо ведаў, "+" — новае, "-"- думаў інакш, "?"- не зразумеў, ёсць пытанні. Падчас чытання вучні робяць на палях паметкі. Запаўняюць табліцу, у якой значкі з'яўляюцца загалоўкамі граф. У табліцу тэзісна заносяцца звесткі з тэксту.

  1. Метад “Вызначы тэму”

Тэма ўрока: Healthy food

Від дзейнасці: чытанне, аўдзіраванне, маўленне.

У пачатку ўрока, не абвяшчаючы тэмы прачытаць дзецям невялікі тэкст аб здаровым харчаванні,  папярэдзіўшы яго заданнем: Listen to the text and say what we are going to study at the lesson. Answer the questions: Why is this topic important personally for you? What knowledge are you going to have at the end of the lesson?

  1. Метад “Параўнанне”

Тэма ўрока: Travelling

Від дзейнасці: чытанне і маўленне

1.Падрыхтаваць тэкст, які змяшчае інфармацыю аб тым, як аддаюць перавагу праводзіць адпачынак еўрапейцы (амерыканцы, канадцы і г. д.). 2.Прачытаць тэкст з дзецьмі. 3.Задаць ім пытанні па тэксце.4. Вылучыць новую лексіку ў тэксце і запісаць.5. Папрасіць дзяцей параўнаць адпачынак еўрапейцаў з адпачынкам беларусаў. Папрасіць дзяцей, каб выкарыстоўвалі як мага больш новай лексікі ў сваім параўнальным аналізе. Можна задаць пытанні. How do you usually spent your holidays? What countries have you been to? What is the difference between our holidays and the European's holidays? Why are the ways to rest different?

Старонка настаўніка фізікі Міхалёнак А.М.

 

  1. “Сторителлинг” як метад навучання

“Сторителлинг” (storytelling) - спосаб данясення інфармацыі навучэнцам праз аповяд гісторый з рэальнымі ці выдуманымі персанажамі. У адукацыі гісторыі добрыя тым, што матывуюць і заахвочваюць да дзеяння, яны дазваляюць растлумачыць складаны матэрыял простымі словамі на пэўных прыкладах. У будучыні адукацыя яшчэ больш будзе сыходзіць у спрашчэнне матэрыялу праз прыцягненне гісторый людзей, прыкладаў з фільмаў ці кніг. Аднак не ўсе аповяды – “сторителлинг”. Першым чынам, гісторыі павінны быць кароткімі, адназначна тлумачыцца і перасякацца з жыццёвым вопытам. Любая гісторыя павінна мець лагічнае завяршэнне, якое падштурхоўвае слухачоў да высновы. Гісторыя павінна быць эмацыйна насычанай і заахвочваць слухачоў да дзеянняў. Немалаважна якаснае афармленне гісторыі ў выглядзе прэзентацыі або відэа.

Урок фізікі ў 7 класе па тэме “Сіла трэння”. Навучэнцам даецца заданне стварыць прэзентацыю відэаролік з гісторыяй з свайго жыцця “Залежнасць сілы трэння ад роду паверхняў”, “Залежнасць сілы трэння ад сілы ціску”, “Рознасць паміж сілай трэння качэння і сілай трэння слізгання”.

Урок фізікі ў 8 класе па тэме “Спосабы змянення ўнутранай энергіі цела”. Навучэнцам даецца заданне стварыць прэзентацыю або відэаролік з гісторыяй з свайго жыцця “Два спосабы змянення ўнутранай энергіі цела”, “Віды цеплаперадачы”.

  1. Супрацоўніцтва і сацыяльнае навучанне

Сёння сацыяльнае навучанне - працэс фарміравання ведаў, уменняў і навыкаў канструктыўнага ўзаемадзеяння з людзьмі на міжасобасным і сацыяльным узроўнях, накіраваны на дасягненне разнастайных, грамадска значных мэт. Галоўным элементам сацыяльнага навучання з'яўляецца ўзаемадзеянне навучэнцаў, мэта - вучыцца ў адзін аднаго. Такі працэс навучання можна стымуляваць, ствараючы віртуальныя форумы, дзе людзі ў нефармальнай абстаноўцы дзеляцца сваім вопытам, праблемамі і ідэямі іх рашэння. Абмеркаванне матэрыялу спрыяе лепшаму яго засваенню, а таксама дазваляе аператыўна ажыццяўляць зваротную сувязь і фарміраваць значныя сувязі ўнутры калектыву.

Факультатыўныя заняткі “Фізіка вакол нас” у 8 класе па тэме “Электрычныя ланцугі”. Вучні дзеляцца на групы,  у якіх выконваюць:

  • Заданне для ўсей групы:
  1. Сабраць электрычны ланцуг, паказаны на рысунку.
  2. Начарціць схему сабраннага ланцуга.
  3. Вымераць сілу току і напружанне на ўчастках ланцуга.
  • Заданне для кожнага вучня:

Прыдумаць такое ж заданне для суседа і праверыць яго выкананне.

Старонка настаўніка фізікі і інфарматыкі Міхалёнка П.У.

 

  1. BYOD: Bring Your Own Device - "прынясі з сабой сваю прыладу". Навучанне з дапамогай мабільнага тэлефона. Рынак мабільных навучалых сістэм у апошнія гады развіваецца ўзмоцненымі тэмпамі і выходзіць на новы ўзровень. З кожным годам з'яўляецца ўсё больш дадаткаў для навучання з пашыраным функцыяналам. Анлайн-праверку ведаў, відэа і прэзентацыі - усе гэта вы можаце вывучаць, чытаць, глядзець у зручным для вас месцы, у зручны час. Акрамя таго, большасць навучальных парталаў адаптавалі свае сайты да рэжыму мультыплатформеннасці і таксама стварылі дадаткі для смартфонаў, што зрабіла навучанне больш гнуткім.

Урок фізікі 11 клас па тэме “Механічныя ваганні”. Заданне для вучняў:

“Прайдзі тэсты на адкацыйнай платформе EFFOR.BY па тэме “Механічныя ваганні”.

 

  1. Прыём «ПТПВ-формула».

Праца ў парах: вучань коратка выказвае ўласную пазіцыю па вывучанай тэме па формуле: пазіцыя (я лічу, што ...), тлумачэнне (таму што ...), прыклад (я магу паказаць на прыкладзе ...), вывад (зыходзячы з гэтага раблю выснову ...).

 

  1. Прыём “Гэта, ня гэта”

Урок інфарматыкі 6 клас па тэме “Паняцце аб інфармацыі і яе ролі ў грамадстве”. Навучэнцам даецца заданне запоўніць табліцу

Інфармацыя – гэта ..

Інфармацыя – гэта не …

1.      

2.      

3.      

1.      

2.      

3.      

 

  1. Прыём «Шапка пытанняў»

Вучні фармулююць пытанні па вывучанай тэме, запісваюць іх на лістах паперы, якія потым складаюць у тры шапкі: 1) пытанні, якія правяраюць веданне тэксту; 2) пытанні, якія высвятляюць разуменне тэксту; з) пытанні, на якія не могуць адказаць. Потым вучні па чарзе адказваюць на пытанні.

 

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Владыка Т.Ю.

  1. Кампазіцыйнае выказванне “Жывое слова”

 метад, на аснове якога адбываецца пабудова выказванняў пэўных жанраў (аб’ява, віншаванне, парада, спачуванне, прывітальнае і развітальнае слова, падзяка і інш.). У адпаведнасці з умовай сацыяльна-ролевай гульні вучні ўступаюць у міжасобаснае суразмоўніцтва або ствараюць выказванне для ўяўнага героя, захоўваючы жанравую кампазіцыю тэксту.

Пры вывучэнні тэмы “Назоўнік” (6 клас) настаўнік прапануе вучням паслухаць тэкст і запомніць народныя прыметы:

Шмат якія звяры і птушкі ўмеюць прадказваць надвор’е. Вось кацяня кіпці аб сцяну вострыць – значыць, хутка будзе дождж. Мордачку хавае, лапамі яе захінае – марозныя дні надыходзяць. А раскінецца прывольна, лапкамі ўгору – цёплае і сухое надвор’е будзе. Гусак хавае нос пад крыло – пахаладае. Вераб’і ў пыле купаюцца – хутка дожджык пойдзе. Але не толькі дождж і вецер, сцюжу і цяпло прадказваюць птушкі і звяры. Яны адчуваюць загадзя, што набліжаецца грозная падземная бура. Дзесьці ўдалечыні ледзь-ледзь уздрыгнула зямля, данёсся з-пад яе амаль нячутны гул. Чалавек не звярнуў увагі. А сабакі, змеі, яшчаркі, рыбы занепакоіліся: бяда будзе!” (Паводле Б.Зубкова)

       Далей вучням падаецца апісанне гульнёвай сітуацыі: “Уявіце сабе, што вам прапанавалі стаць вядучым перадачы “Тэлебарометр”. Падрыхтуйце выступленне для рубрыкі “Народныя прыметы”, выкарыстоўваючы інфармацыю з тэксту”.

  1. Прыём арганізацыі сацыяльна-ролевай гульні на аснове прэцэдэнтных тэкстаў.

Дадзены прыём дае магчымасць звярнуцца да тэкстаў, якія адлюстроўваюць жыццёвую мудрасць беларусаў. Прэцэдэнтныя тэксты сведчаць пра маўленчую культуру чалавека, багацце яго слоўнікавага запасу. Да такіх тэкстаў належаць: 1.  цытаты з твораў беларускіх класікаў;

  1. выслоўі: афарызмы, прыказкі, якія ўтрымліваюць жыццёва значную думку, перадаюць яе коратка, трапна;
  2. творы вуснай народнай творчасці: жарты, народныя анекдоты, загадкі.

Пры вывучэнні тэмы “Часы дзеяслова” (6 клас), акрамя метаду кампазіцыйнага выказвання “Жывое слова” (знаёмства з такім сацыяльна-бытавым жанрам,як пахвальнае слова), варта выкарыстаць прэцэдэнтны тэкст “Не хвалі сябе сам, няхай людзі цябе пахваляць”. Засяроджваецца ўвага на наступнай праблеме: за што можна пахваліць чалавека? Якія жыццёвыя сітуацыі не абыходзяцца без пахвальных слоў? Калі будуць дарэчныя такія словы?

Старонка настаўніка беларускай мовы і літаратуры Шушкевіч А.А.

1.Метад “Тарнада”. Клас дзеліцца на тры падгрупы (5-6 вучняў). На першым этапе  на працягу 1-2 хвілін вучні размяркоўваюць абавязкі (лідар, сакратар, захавальнік часу), прыдумваюць назву, абапіраючыся на творчасць Ф.Багушэвіча (ўрок беларускай літаратуры ў 9 класе: Ф.Багушэвіч. Лірыка. Вершы “Мая дудка, “Ахвяра”, “Хмаркі”.) На другім этапе вучням прапаноўваецца працягнуць сказ: “Ф.Багушэвіч – гэта…” (у групах ).  На трэцім этапе аб’яўляецца  тэма абмеркавання: асноўныя жыццёвыя прынцыпы Ф.Багушэвіча і яго лірычнага героя (на прыкладзе вершаў “Мая дудка” і “Ахвяра”). На чацвёртым этапе  адбываецца прэзентацыя напрацовак малых груп па наступнай схеме: выступае лідар групы, прыводзячы аргументы,  прадстаўнікі трэцяй групы задаюць 5 пытанняў.

Дадзены метад дазваляе арганізаваць на ўроку актыўны дыялог, садзейнічае пазнавальна-пошукавай дзейнасці, развівае ўменне прыводзіць аргументы ў абарону сваёй пазіцыі, задаваць пытанні і адказваць на іх; фарміруе культуру  вядзення дыскусіі, культуру ўзаемадзеяння ў групе.

2.Метад клоўз-тэста. У якасці асновы клоўз-тэкста выбіраецца ўрывак прозы, аб’ём якога складае не менш за 100 слоў і не больш за 300-400 слоў. У гэтым адрэзку трэба прапускаць кожнае  n-нае слова (напрыклад, кожнае пятае, дзясятае). Пры гэтым ўрывак прозы павінен мець лагічна абгрунтаваны і сэнсава закончаны выклад падзей або фактаў, у якім імёны ўласныя амаль не згадваюцца, а прапушчаныя словы лёгка аднавіць па кантэксце.  Тэкст, падрыхтаваны з улікам вышэй апісаных патрабаванняў, неабходна  нарыхтаваць у колькасці, роўнай колькасці навучэнцаў, і размеркаваць паміж імі. Вучням прапануецца прачытаць тэкст двойчы: спачатку яны знаёмяцца са зместам тэксту, а пры другім чытанні запаўняюць пропускі словамі, якія на іх думку адновяць змест тэксту. Словы можна ўпісваць  у клоўз-тэкст або запісваць на асобна нарыхтаваных апытальных лістах. Правільнасць запаўнення пропускаў ілюструе дакладнасць разумення тэксту, валоданне лексічным матэрыялам пры чытанні.

4.Метад праектаў. Гэта сістэма навучальна-пазнавальных прыёмаў, якія дазваляюць вырашыць тую або іншую праблему ў выніку самастойных і калектыўных дзеянняў навучэнцаў з абавязковай прэзентацыяй вынікаў іх работы. Вывучаючы твор Янкі Брыля, “Memento     mori” вучні атрымліваюць папераджальнае заданне ў выглядзе падпраектаў:

-пазнаёміцца з краязнаўчым матэрыялам (звесткі аб вёсках, якія былі спалены ў гады вайны) і падрыхтаваць прэзентацыю “Страчаныя вёскі Ільяншчыны” (група 1);

- Подзвіг Мікалая Кісялёва (група 2);

-Халакост на Ільяншчыне  (група 3).

На ўроку-даследаванні выкарыстоўваецца часткова-пошукавы метад.

 

Старонка настаўніка матэматыкі Юшко С.М.

  1. Праблемна-пошукавы метад

Такая арганізацыя вучэбнага працэсу, якая ўключае ў сябе стварэнне праблемнай сітуацыі на ўроку, ўзбуджэнне ў вучняў пазнавальных інтарэсаў, развіццё пазнавальнай самастойнасці і фарміраванне на іх аснове сацыяльна-значных матываў вучэння і адукацыі.

Да пачатку вывучэння тэмы «Плошча» кожны вучань выконвае малюнак фасада дома, які ён хацеў бы пабудаваць у будучыні. Дзеці ілюструюць малюнкі, адказваючы на пытанні:

 1) Якія геаметрычныя фігуры выкарыстоўваліся для замалёўкі?

2) Як разлічыць колькасць матэрыялу, неабходнага для абліцоўвання фасада дома? і гэтак далей.

Разам з навучэнцамі фармулюем праблему ўсёй тэмы «У практычнай дзейнасці чалавека неабходна ўмець вызначаць плошчы геаметрычных фігур».

Вывучэнне тэмы «Плошча трохвугольніка» ў 8 класе праходзіць з выкарыстаннем даследчага метаду, праблемна-пошукавай гутаркі і групавой формай працы.

ЗАДАЧА. Вывесці формулу для вылічэння плошчы адвольнага трохвугольніка.

Спачатку прапаную вучням такую задачу: знайсці плошчу прамавугольнага трохвугольніка з катэтамі 3 см і 4 см. Прааналізаваўшы задачу, некаторыя вучні здагадваюцца, што яны змогуць вырашыць гэтую задачу, выкарыстоўваючы формулу плошчы прамавугольніка. Узнікае вучэбная праблема: як вылічыць плошчу прамавугольнага трохвугольніка, ведаючы формулу для знаходжання плошчы прамавугольніка? Каб вырашыць яе, навучэнцы прапануюць дабудаваць трохвугольнік да прамавугольніка. Наступная задача: знайсці плошчу востравугольнага трохвугольніка. Адштурхваючыся ад навадных пытанняў, вучні знаходзяць спосаб вырашэння праблемы: яны прапануюць дабудаваць да паралелаграма і робяць вынік. Наступны этап: знайсці плошчу тупавугольнага трохвугольніка. І, нарэшце, вырашаем пастаўленую праблему: знайсці плошча адвольнага трохвугольніка. Вучні спраўляюцца з гэтай праблемай самастойна.

Разгледзім прымяненне прыёму пошуку і «адкрыццяў» у геаметрыі да вывучэння тэмы: «Плошча трапецыі». Вучням неабходна знайсці заканамернасць у доказе тэарэм па тэме «Плошча».

 

 

 

  1. Рашэнне задач рознымі спосабамі.

На развіццё пазнавальнай актыўнасці і творчага мыслення вырашальнае значэнне аказвае разгляд розных спосабаў рашэння задач, азнаямленне з рознымі метадамі, існуючымі ў матэматычных даследаваннях, і замацаванне іх у практычнай дзейнасці.

Старонка настаўніка пачатковых класаў Маскаленка Т.Р.

 

  1. Метад "Шыфроўка"

Расшыфруйце тэму ўрока “КІНТЕМЫРП” (прачытай наадварот).

 

  1. Метад "Складанне кластара".

Прыём дазваляе ўсталяваць максімальную колькасць прыкмет вывучаемай  з'явы. Кластар (пучок) - схема, якая ўжываецца ў тым выпадку, калі вывучаемая з'ява валодае цэлым шэрагам раўназначных прыкмет. Настаўнік вылучае ключавое паняцце. Далей ідзе складанне кластара, які адлюстроўвае наяўныя ў навучэнцаў уяўленні па тэме. З дапамогай кластара адбываецца вывучэнне новага матэрыялу.

 

  1. Метад "Тоўстыя і тонкія пытанні"

Узаемаапытванне можна правесці з дапамогай метадычнага прыёму "Тоўстыя  і  тонкія  пытанні". Навучэнцам прапануецца прыдумаць тонкія і тоўстыя пытанні па праблеме, пастаўленай настаўнікам, і задаць іх адзін аднаму.

"Тонкае" пытанне - мяркуецца адназначны, "фактычны адказ"

"Тоўстае" пытанне - мяркуецца разгорнуты, грунтоўны адказ

 

  1. Метад “Прагноз”

Прагназаванне зместу твора па яго назве

Вучні абдумваюць і распавядаюць свае меркаванні пра тэкст па назве.

 

  1. Метад "Дрэва рашэнняў".

Клас падзяляецца на 3 ці 4 групы. Кожная група абмяркоўвае пытанне і робіць запісы на сваім "дрэве" (ліст ватмана), потым групы мяняюцца месцамі і дапісваюць на дрэвах суседзяў свае ідэі.

 

Старонка настаўніка пачатковых класаў Філістовіч С.Р.

 

  1. 1. Прыём «Задачы часткова-пошукавага характару».

Замените одну букву так, чтобы получились новые слова:

ВАТА (ФАТА), СОВА (СОФА), ДРОВА (ДРОФА), ОЛИВА (ОЛИФА).

Прибавьте к каждому слову одну букву так, чтобы получилось новое слово: СЕНЬ      БЕДА           КОРЬ 

  1. Прыём "Уставіць прапушчаную літару ці лік".
  2. 3. Прыём "Дэманстрацыя натуральных наглядных сродкаў" (жывых раслін і жывёл, гербарыяў, жывёл і т. д.).

Пры гэтым у дзяцей ствараецца ўяўленне пра вонкавы выгляд (памеры, форму, афарбоўку), пра ўласцівасці аб'екта. Дэманстрацыя ажыўляе, актывізуе працэс засваення. (Чалавек і свет)

  1. Прыём "Дослед"

Гэта спосаб вывучэння прадметаў і з'яў прыроды ў спецыяльна створаных штучных умовах. Доследы праводзяцца і тады, калі ў натуральны працэс прыўносіцца некаторы штучны элемент. Галоўная мэта доследаў - набыццё новых ведаў.

Курс “Чалавек і свет” (3 клас). Колькі б мы не разглядалі глебу, выявіць паветра ў ёй не атрымаецца. Для выяўлення ў глебе паветра яе трэба апусціць у ваду. Вада будзе выцясняць змешчанае ў глебе паветра, якое пойдзе праз ваду ў выглядзе бурбалак.

  1. Прыём "Інтэлектуальная размінка"

Вучням задаюцца пытанні:

Парадкавы нумар пятніцы ў тыдні?

Якога чысла апошні дзень года?

Што мы чуем напачатку ўрока?

Старонка настаўніка пачатковых класаў Максімовіч Т.П.

  1. Прыём "Праблемная сітуацыя"

Дадзены прыём спрыяе фарміраванню мыслення, мовы, развівае творчыя здольнасці, вучыць фармуляваць і адстойваць свой пункт гледжання. Прыём можа быць скарыстаны як пры абагульненні вывучанага матэрыялу, так і пры знаёмстве з новай тэмай.

- Ці ўсё ў дыялогу персанажаў у парадку? Вас нічога не здзіўляе?

- Чаму мы не можам выканаць гэта заданне (адказаць на пытанне)? Чаго нам не хапае?

- Чаму ты абраў менавіта гэты прадмет (адказ)?

- Чаму ты лічыш, што трэба зрабіць менавіта гэта?

- Чаму ты думаеш, што я кажу менавіта пра гэтага героя (твор)?

- А як бы ты паступіў на месцы героя?

  1. Прыём "Жадаю спытаць" ці "Задай пытанне"

 Прыём накіраваны на павышэнне цікавасці да навучальнага матэрыялу і фарміруе ўменне змястоўна фармуляваць пытанні. Педагог просіць скласці да тэксту (абзац, урывак, частка) як мага больш пытанняў ці паказвае пэўны лік пытанняў. Пытанні могуць задавацца не толькі да тэксту, але і да ілюстрацый, пэўнай сітуацыі. Вучань можа пачаць са слоў: "Жадаю спытаць…" ці адразу задаваць якое цікавіць пытанне. Для падрыхтоўкі пытанняў адводзіцца некаторая колькасць часу, пытанні могуць быць запісаны на лісточку. Могуць быць скарыстаны апоры ў выглядзе картак з першымі словамі-пытаннямі (як, чаму, што, дзе і г.д.).

  1. Метад “Эўрыстычная алімпіяда “

Мае мэтай даць вучням магчымасць максімальнага творчага самавыяўлення ў розных прадметных абласцях з улікам іх індывідуальных здольнасцяў. Заданні алімпіяды фарміруюцца ў намінацыі "Ідэя", "Выява", "Заканамернасць", "Знак", "Дослед", "Канструкцыя" і інш. На эўрыстычнай алімпіядзе ацэньваецца не правільнасць рашэння складаных задач, а ступень творчасці створаных вучнямі прадуктаў. Прыклады заданняў: "Намалюй на малюнку Дрэва Спазнання і дай да яго свае тлумачэнні", "Дай вызначэнне, хто такі чалавек". "Прыдумай і апішы агульную для ўсіх людзей мову". 

Эўрыстычны ўрок складаецца з задання на ўласную творчасць навучэнцаў. Прыклады такіх заданняў:     

- вынайсці сваіх жывёл, геаграфічны мацярык, дзяржава, планету;

- скласці казку, задачу, верш, песню;   

- скласці  крыжаванку, гульню, віктарыну;

- вырабіць мадэль, макет, газету, часопіс, маску.

 

Старонка настаўніка гісторыі Акуліч А. Р.

 

  1. Прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў на ўроках гісторыі і грамадазнаўства, якія часцей за ўсё прымяняюцца на практыцы, наступныя:
    • выкананне творчых работ (гістарычнае сачыненне, эсэ, гістарычны партрэт);
    • абмеркаванне і рашэнне праблемных пытанняў;
    • работа ў творчай групе па выкананні розных заданняў;
    • рашэнне красвордаў;
    • даследчая дзейнасць навучэнцаў.
  1. Прыём “Кластэр”

Гэта графічная арганізацыя матэрыяла, якая раскрывае змест таго ці іншага паняцця. Вучань запісвае ў цэнтры ліста ключавое паняцце, а ад яго рысуе стрэлкі-промні  з тлумачэннем гэтага паняцця.

  1. Прыём “паметкі на палях”

 Гэты прыём з’яўляецца сродкам, які дазваляе вучню адсочваць сваё разуменне прачытанага тэксту.

Паметкі могуць быць наступнымі:

  • Знакам “v” (“галачка) адзначаецца ў тэксце інфармацыя, якая ўжо вядома вучню.
  • Знакам + (плюс) адзначаюцца новыя веды, новая інфармацыя. Знакам – (мінус) адзначаецца тое, што ідзе ўразрэз з уяўленнямі вучня, якія ён меў дагэтуль.
  • Знакам ? (пытальнік) адзначаецца тое, што засталося незразумелым вучню і выклікае жаданне даведацца падрабязней.
  • Заканчваецца такая работа вусным абмеркаваннем.

 

Старонка настаўніка гісторыі Маркевіч Л.Ф.

 

  1. Прыёмы і метады арганізацыі вучэбнай дзейнасці па фарміраванні прадметных і ключавых кампетэнцый навучэнцаў на ўроках гісторыі і грамадазнаўства, якія часцей за ўсё прымяняюцца на практыцы, наступныя:
  • адказы на пытанні у рэжыме спаборніцтва ; “ланцужок”, “эстафета”, “аукцыён”;
  • работа з дадатковай літаратурай.
  1. Прыём напісання “сінквейна”

Слова “сінквейн”  азначае верш, які складаецца з 5 радкоў, што пішуцца па вызначаных правілах:

  • У першым радку пішам адно слова – назоўнік. Гэта і ёсць тэма сінквэйна.
  • У другім радку трэба напісаць 2 прыметнікі , якія раскрываюць змест назоўніка.
  • У трэцім радку пішуцца 3 дзеясловы, якія адносяцца да назоўніка.
  • У чацвёртым радку - фраза, сказ, з дапамогай якіх вучань выказвае свае адносіны да тэмы.
  • Апошні радок – слова- рэзюмэ, якое дае новую інтэрпрэтацыю тэмы, дазваляе выразіць да яе свае асабістыя адносіны.
  1. Прыём напісання эсэ

Змест гэтага прыёма можна выразіць наступнымі словамі: “Я пішу для таго, каб зразумець, што  я думаю”. Гэта свабоднае пісьмо на заданую тэму, дзе цэніцца індывідуальнасць,арыгінальнасць, аргументацыя.

  1. Прыём “лекцыя са “стопамі”

 Асаблівасць такой лекцыі заключаецца ў тым, што яна чытаецца дазірвана, з прыпынкамі пасля кожнай сэнсавай часткі. У час “стопа” ідзе абмеркаванне праблемнага пытання ці пошук адказу на асноўнае пытанне, ці даецца нейкае заданне, якое выконваецца ў групах ці індывідуальна.

Страница учителя русского языка и литературы Ерошонок М.Н.

  1. «Можно тысячу раз требовать: «Читай! Читай внимательно!» - и не получить ни того, ни другого. Нужно создать условия, при которых не читать или тем более читать невнимательно невозможно, то есть так поставить вопрос, чтобы поиски ответа на него требовали напряжения мысли, вдумчивого отношения к прочтению текста», говорил Е.Н.Ильин.

   На уроке литературы прийти к проблемной ситуации часто помогает прием «вживания» (ассоциации, музыка, иллюстрации, отрывки из произведений, любой материал, способный захватить внимание, заинтриговать учеников). 

Тема урока: В.И. Белов “Скворцы” (5 класс)

“Мне кажется, что я слышу, как растет на полях трава, я ощущаю каждую травинку”. “Тихая моя родина, ты все также врачуешь мою душу своей зеленой тишиной”.

Вопрос:

– Каким представляется вам человек, который мог сказать эти слова? 

  1. Применение эвристического метода заставляет учащихся самих искать правильное решение, делать выводы, выполнять самостоятельные работы, устанавливать те или иные закономерности, мотивировать свои действия, систематизировать и творчески применять полученные знания, использовать их в практической деятельности и устных ответах.

На уроках, используя этот метод, предлагаю учащимся самостоятельно, по опознавательным признакам формулировать правило.

Тема: «Чередование гласных в корне -лаг-, -лож-». (5 класс)

На доске написаны примеры, где цветными мелками выделена орфограмма.

слагать                 сложить 

излагать               изложить 

возлагать             возложить 

прилагать            приложить 

Учащиеся проводят наблюдение и сами формулируют правило правописания гласной в корнях лаг/лож.  Слушаю ответы, потом проверяем по учебнику.

      Страница учителя русского языка и литературы Шачиковой Е.В.

  1. Игра «Да – нет»

Урок по теме «Комедия «Горе от ума». Молодое поколение в комедии». Учащимся разрешено задать всего 12 вопросов, если они не отгадали, то проиграли. Эта игра активизирует учебный процесс, помогает позитивной настроенности на обучение. Вопросы должны учащимися составляться так, чтобы на них можно было ответить одним словом: или «да», или «нет». Например:

  1. Это слово упоминается в комедии Грибоедова? (нет)
  2. Это слово обозначает понятие? (да)
  3. Это понятие литературоведческое? (нет)
  4. Это понятие, относящееся к обществу?
  5. и так далее…

Ключевое слово найдено – молодёжь.

  1. Учебный мозговой штурм на уроках русского языка

Тема урока «Употребление прилагательных в речи».

-  Целью сегодняшнего урока будет знакомство со способом поиска новых идей учебным мозговым штурмом и разрешение проблемы: Какова роль прилагательных в речи.

Правила мозгового штурма таковы:

Принимать все идеи, даже абсурдные. Никакой критики. Групповая работа.

В группах есть руководители, выберите секретаря, который будет фиксировать идеи.

На первом этапе создаем банк идей. Рабочие группы получают задания, которые помогут определить роль прилагательных в речи.

  • Задание первой группе: у прилагательных не было своих рода, числа, падежа. Как помочь прилагательным обрести эти грамматические категории? (Попросить у существительных, предложить ему свои услуги взамен этих категорий)
  • Задание второй группе: представьте такую ситуацию, что из нашей речи исчезли все прилагательные. Что может произойти? (Катастрофа, все станет серым)

На втором этапе нужно проанализировать все свои идеи. Какие из них самые важные, докажите!

На третьем этапе обработайте свои результаты, сделайте окончательный вывод.

Подведение итогов работы в группах:

– К какому выводу мы пришли? Какова роль прилагательных? (речь с прилагательными богаче, образнее). Какое практическое применение могут найти ваши идеи? В этом нам помогут творческие задания.

Творческие задания в группах: у вас на столах лежат тексты, которые необходимо “украсить” прилагательными. Сделайте запись в тетрадях.

свернуть